رفتار كنيد 7 - بمقاربه رفتار كنيد يعنى تو با آنها و آنها با تو سختى نكنند .
« لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ » 10 طبرى : يعنى آن ناتوان كه بسيار سوگند ياد مىكند فرمانش مبر و سخنش گوش مكن .
مجمع : يعنى آنكه سوگند زياد ياد مىكند و خرد كم دارد يا خوار و بيچاره است و يا دروغگو است . مقاتل گفته است : مقصود وليد بن مغيره است كه به پيغمبر مال و سرمايه نشان داد تا بگيرد و دست از دين بردارد .
عطاء گفته است : مقصود اخنس بن شريق است . مجاهد گفته : اسود بن عبد يغوث است . ابن قتيبه گفته است : كسى را سراغ ندارم كه در قرآن باندازهء وليد بن مغيره به اين اوصاف زشت ياد كرده شده باشد .
« عُتُلٍّ - الخ » 13 طبرى : ستمگر و سخت و كافر و دون . و زنيم آنكه از مردمى نيست و وابسته به آنها شده و ديگرى گفته است : يعنى در زير گلو چون بعضى گوسفندها گوشتى زيادى دارد كه نشانه ى او است . و گفتهاند :
آنكه مشهور است بشرارت و آزار ، و نيز گفتهاند : آنكه ستمكار است .
« أَنْ كانَ - الخ » 14 طبرى : در اين جمله اختلاف قرائت و معنى است : 1 - أإن با دو همزه خواندهاند يعنى آيا اگر اين كس كه چنين اوصاف زشت دارد داراى سرمايه و فرزند بود بايد آيات قرآن را افسانه هاى كهنه بشمارد ؟ 2 - آيا اگر چنين كس با اين زشتيها داراى فرزند و سرمايه بود تو بايد فرمان او برى ؟ پس بمعنى اوّل سرزنش خود او است و بمعنى دوّم سرزنش كسى است كه فرمانبر او باشد 3 - ان با يك همزه ى مفتوح خواندهاند و معنى چنين مىشود : آن كس با آن اوصاف را فرمان مبر كه داراى مال و فرزند است و اين جمله بجاى علَّت اطاعت است يعنى مال و فرزند اينجور آدم موجب اطاعت او نمىشود .
كشف : نقل است كه وليد بن مغيره ده يا دوازده پسر داشت و نه هزار مثقال نقره و باغى در طايف .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 336
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٣٦