است 4 - معاوية بن قره از پدرش نقل كرده است كه پيغمبر فرمود : « ن » لوحى است كه هر آنچه تا برستاخيز شدنى است در آن نوشته مىشود 5 - ابن وهب گفته است : « ن » سوگندى است كه خدا ياد كرده است 6 - اسم سوره است .
7 - يكى از حروف مقطَّعه است كه در اوّل سوره ها آورده شده است و آنچه در آنها گفته شد در اين نيز قابل گفتن است .
مجمع : بعضى گفتهاند : نون ماهى است كه به دريا زندگى مىكند و از عجايب خلقت خداوندى است كه چون از آب بيرون افتد بميرد چنان كه حيوانات خاكى اگر به آب افتند بميرند .
« ما يَسْطُرُونَ » 1 ابو الفتوح : ممكن است « ما » مصدرى باشد يعنى سوگند به كار نويسندگى مردم و ممكن است بمعنى موصول باشد يعنى سوگند بنوشتهء آنها .
« ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ » 2 مجمع : 1 - يعنى از نيكى خداوند به تو اين است كه ديوانه نيستى 2 - بمانند آن است كه بگويند الحمد للَّه تو ديوانه نيستى 3 - با نعمت عقل و حكمت كه خدا به تو داده است ديوانه نيستى و اين جمله در برابر گفته ى اعراب است به پيغمبر « إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ » يعنى تو ديوانه هستى .
كشف : ديوانگى در تو نيست بنعمت پروردگار كه اين جمله بجاى ستايشى است بر همه ى نعمتها . بعضى گفتهاند : باء براى قسم است : يعنى سوگند به بخشيده هاى پروردگارت كه تو ديوانه نيستى .
« غَيْرَ مَمْنُونٍ » 3 طبرى : يعنى اى محمّد براى شكيبائى تو در برابر مشركين مزدى است كه نه كم مىشود و نه قطع و بريده مىشود . مجاهد گفته است : يعنى به حساب تو نمىگذارند .
مجمع : ابو مسلم گفته است : يعنى منّت و خود فروشى در برابر آن مزد بر تو نخواهد بود .
« إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ » 4 طبرى : يعنى ادبى بزرگ دارى چون
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 334
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٣٤