سخن ما 1 - آيت دوّم جمله ى « لِيَبْلُوَكُمْ - الخ » كه مرگ و زندگى براى آزمايش نكوكارترين مردم معين شده است شايد لام « ليبلو » براى غايت فعل و نتيجه ى كار باشد نه غرض فاعل و هدف شخص يعنى مرگ و زندگى شما به آن جا ميرسد كه در آخر كار نكوكارترينتان نمودار مىشود . و خلاصه اينكه مرگ و زندگى نه براى آزمايش آفريده شده است بلكه پايان مرگ و زندگى نمودارى نكوكارترين شما است .
2 - آيت پنجم جمله ى « جَعَلْناها رُجُوماً - الخ » كه گفته شده است :
ستاره را ابزار راندن ديو كرديم چون معيّن نشده است كه بچگونه و از كجا و كى اين كار انجام مىشود . از اينروى فقط مىتوانيم بگوئيم : چون اين سوره به اتفاق در مكه نازل شده است معلوم است براى همان اعراب مكه بوده و آنچه خود از ستاره و شيطان مىانديشند به همان گونه براىشان تشريح شده است بطورى كه پذيرفتند و اعتراض نكردند ، و آيا علاوه بر آنچه ظاهر آيه گفته است و آنها شنيدهاند مطلبى ديگر هست كه بما نرسيده است يا نيست ؟ چون حديث صحيح در آن مطلب در دست نداريم بهتر است كه در استفاده ى از اين آيه به همان معنى ظاهرش قناعت كنيم و احتمالى در معنى اين جمله هست كه در ترجمه ميان دو قلَّاب نوشتيم ولى چون قابل اطمينان نيست آن را توضيح نداديم .
سورهء قلم - 68
بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
ن وَالْقَلَمِ وَما يَسْطُرُونَ ( 1 ) ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ ( 2 ) وَإِنَّ لَكَ لأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ ( 3 ) وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ( 4 )
فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُونَ ( 5 ) بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ ( 6 ) إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِه وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ( 7 ) فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ ( 8 ) وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ ( 9 ) وَلا تُطِعْ
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 329
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٢٩