حاكم شام چگونه زندگى مىكند ؟ گفتند درشت و ناپسندترين لباس و خوراك را دارد . او هزار دينار برايش فرستاد و دستور داد كه فرستاده مواظب باشد بعد از دريافت اين پول زندگيش چه مىشود . چون فرستاده پول را رساند پس از كمى او بهترين خوراك و پوشاك را فراهم كرد . فرستاده برگشت و آنچه ديده بود بعمر گفت : عمر گفت : خدا او را بيامرزد كه خوب كار خود را با آيه برابر كرده است و اين آيه را تأويل كرده است « لِيُنْفِقْ ذُو - الخ » .
« كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ - الخ » 8 مجمع : « كائن » با همزه و مدّ كاف خواندهاند و با فتح كاف و تشديد ياء قرائت عموم است . و مقصود از « عَذاباً نُكْراً » مجازات پس از رسيدگى به حساب آنها است كه در دنيا بيچاره شان كرد و بعضى گفتهاند مقصود عذاب عالم ديگر است و كلمه ى « عذبنا » اگرچه بلفظ ماضى است ولى چون يقينى و آمدنى است بمانند گذشته است . بعضى گفتهاند : جمله ها جلو دنبال آورده شده است و در معنى چنين است « عذّبناها في الدّنيا نكرا بالجوع و القحط و في الآخرة حسابا شديدا » و گفتهاند : معنى حساب شديد اين است كه در آن گذشت نباشد .
« أَنْزَلَ اللَّه إِلَيْكُمْ ذِكْراً رَسُولًا » 10 طبرى : در معنى اين جمله اختلاف است : 1 - ذكر قرآن است و رسول پيغمبر ، سدّى و ابن زيد گفتهاند : يعنى خدا بسوى شما قرآن فرستاد و پيغمبر 2 - ذكر و رسول هر دو بمعنى پيغمبر است . يعنى فرستاد كسى كه يادآورى شما مىكند و فرستاده ى او است كه آياتش را براى شما مىخواند .
كشف : بعضى گفتهاند : مقصود از ذكر جبرئيل است و رسولا كه منصوب است بدل از ذكر است يعنى يادآورى فرود آورد كه فرستاده ى از سوى او است و هم اين شعر را او نوشته است :
ديو را ديوى فرو ريزد همى در عهد تو
آدمى را خاصه با عشق تو كى ماند جفا ؟