حسينى نوشته : او با ايشان است بعلم در اقطار السّموات يا در زواياى زمين چه علم او باشياء قرب مكانى نيست تا باختلاف امكنه تفاوت كند . نظم :
اين معيّت در نيابد عقل و هوش
زين معيّت دم مزن بنشين خموش
قرب حقّ از بنده دور است و قياس
بر قياس خود منه آن را اساس
« وَلَيْسَ بِضارِّهِمْ . . . وَعَلَى اللَّه فَلْيَتَوَكَّلِ » 9 ؟ ؟ ؟
دگر بما سخن خصم تند خوى ؟ ؟ ؟
كه اهل مجلس ما را از آن حسابى نيست
يعنى : شيطان وسوسه مىكند ولى به پشتيبانى حقّ محفوظ هستند .
« إِذا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا - الخ » ؟ ؟ ؟ مجمع : قتاده و مجاهد گفتهاند : در مجلسى كه حضور پيغمبر ( ص ) هستيد اگر بشما گفتند : جاى براى ديگران باز كنيد شما بپذيريد تا خدا در بهشت براى شما جاى گشاده بدارد . و اگر بگويند از جاى بلند شويد و ديگران را جاى دهيد شما از جاى خيزيد و دگران را جاى دهيد و بعضى گفتهاند : مقصود از مجالس هر انجمنى است كه براى پند و ياد حقّ فراهم مىشود . و مجاهد گفته است مقصود از « فَانْشُزُوا » اين است كه اگر به شما گويند براى نماز يا جنگ آماده شويد بپذيريد و كوتاهى نكنيد . و بعضى گفتهاند :
يعنى اگر در حضور پيغمبر بشما گويند از جاى بلند شويد تا براى ديگرى جاى باز شود فرمان بريد كه دستور پيغمبر جز بفرمان خدا نباشد . عكرمه و ضحّاك گفتهاند :
مردمى بودند كه در نماز تنبل بودند اين جمله براى آنها است كه زود از جاى خيزند و به نماز بشتابند . و گفتهاند روى سخن با آن مردم است كه مىخواستند زياد نزد پيغمبر باشند و تا همه ى حاضرين بيرون نروند از جاى نخيزند به اين جمله دستور رسيد كه زياد ننشينيد و زود بلند شويد . و فعل « انْشُزُوا » با ضمّ و كسر شين خوانده شده است .
ابو السعود : نقل است كه مقصود از مجالس جايگاه سربازان است در صفّ جنگ كه كسى ميرسيد و مىگفت : براى من جاى باز كنيد و ديگران از شدّت حرص