بودند فرمود از جاى بلند شويد براى تازه وارد كه مجاهدين بدر بودند و آنها را بجاى ايشان نشاند . اين كار بر آنها دشوار آمد و منافقين زبان درازى كردند كه پيغمبر عدالت نكرد و مردم نشسته را بلند كرد . اين آيه براى آنها نازل شد .
و مقاتل بن حيّان گفت : مردم توانگر نزد پيغمبر مىنشستند و آهسته سخن مىگفتند و پرسش بسيار مىكردند تا به آن اندازه كه پيغمبر را خسته مىكردند و مجال پرسش براى فقرا نمىبود . آيت 12 « إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ - الخ » براى تأديب آنها نازل شد .
ترجمه :
12 اى مؤمنين زان پيش كه با پيغمبر راز گوئيد صدقه دهيد كه اين كارى است بهتر و به پاكدلى نزديكتر و اگر دسترس به آن نداشتيد البتّه خداوند آمرزگار است و مهربان .
جهت نزول : مجمع : مقاتل بن حيّان گفت : چون آيت صدقه دادن براى راز با پيغمبر نازل شد مردم از راز گفتن با آن حضرت خوددارى كردند آيت 13 « أأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا - الخ » نازل شد و اين حكم برداشته شد . و علىّ عليه السّلام فرمود آيتى در قرآن است كه كس جز من به آن رفتار نكرد و آن آيت « إِذا ناجَيْتُمُ - الخ » بود كه چون نازل شد من يك دينار داشتم و آن را با ده درهم عوض كردم و هر گاه كه خواستم با پيغمبر راز گويم درهمى به فقير دادم تا آيت « أأَشْفَقْتُمْ » نازل شد .
ترجمه :
13 مگر ناگوارتان بود كه جلو راز گفتن خود صدقه دهيد ؟ اكنون كه آن كار نكرديد و خدا توبه ى شما را پذيرفت پس مواظبت از اساس دين كنيد ، و نماز به پا داريد و زكات بدهيد و فرمانبر خدا و پيغمبرش باشيد كه او به آنچه كنيد آگاه بود
14 اى محمّد بنگر به آن مردم كه دوستدار خشم گرفتگان خدايند نه از شما مسلمانانند و نه از آن بىدينان و دانسته و فهميده بدروغ سوگند ياد مىكنند
15 خداوند براىشان آزارى سخت فراهم كرده است كه آنچه كردند بد كردند
16 آنها سوگند را سپر بلاى خود كردند و جلوگير راه حقّ شدند ، پس آزارى بخوارى دارند
17 چه مال و فرزندشان جلوگير خشم خداوندى نباشد
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 200
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٠٠