است و رهبرى است آماده و هميشگى و البتّه برترين بهره و استفاده از علم و عمل در زندگى بدست آوردن روشنى و پيدا كردن اين گونه راه خوشبختى است .
4 - آيت 16 « ألَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ » علاوه بر آنچه نقل شد ميگوئيم : اين آيه همه ى آن مردم را ملامت مىكند كه قرآن مىخوانند و بهاى بسيار براى قرآن خوشخط مىدهند ، و سخن از خطَّ و جلد و تذهيب آن مىكنند و نگهدارى قرآن گران قيمت را براى خود برترى مىشمارند و در طمع و تجاوز و بد رفتارى با مردم كوتاهى ندارند و با كمال سنگدلى با بيچارگان رو برو مىشوند . و آن دوستدارى و رابطه ى با قرآن براى خود فروشى است و گر نه بدستورهاى قرآن رفتار نكرده و ديگران را وظيفه دار باربرى و فرمانبرى خود مىدانند . اين است كه آيه به آنها مىگويد شما كه بشمار مؤمنان در آمدهايد هنوز هم نبايد در برابر آيات قرآن دلنرم شويد و خود فروش گردنفراز و متجاوز نباشيد ؟ .
5 - آيت 25 « لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا - الخ » يادآورى شده است كه پيغمبران و كتابهاى آسمانى كه وسيله ى سنجش درست و نادرست است براى اين است كه مردم به عدالت و درستى با يكدگر رفتار كنند و نيز كارهاى نفسانى آدمى كه براى خود انجام مىدهيد بايستى به ميزان عدالت و مطابق گفته ى پيغمبران و كتابهاى آسمانى باشد تا آنكس كه يارى پيغمبران مىكند به پيشگاه حقّ نمودار شود كه درستكردار است و كارهاى نفسانى و اجتماعى او برابر ميزان و كتاب خدا است .
و ظاهر اين است كه كلمه ى ميزان چنان كه در ترجمه و اينجا گفتيم تعبير ديگرى از كتاب است بصفت بارز آن كه وسيله ى سنجش باشد . و در ميان دو جمله ى « ليقوم و ليعلم » جمله ى « أَنْزَلْنا - الخ » باصطلاح معترضه آورده شده است شايد براى اينكه بفهماند به همان اندازه كه ايجاد آهن براى زندگى آدمى ضرورى است فرستادن ميزان و رفتار به عدالت و نمودارى درستكار براى بقاى نوع صالح و متمدّن ضرورى است و لازم و همچنان كه اگر آهن نمىبود آدمى در زندگى با حيوان تفاوتى نداشت اگر ميزان و عدالت نباشد صلاح و تمدّن نخواهد بود و ارزش
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 193
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٩٣