رفتار با دشمن ، ابن عبّاس گفته است : آدم كه از بهشت به زمين آمد پنج ابزار آهنى با خود آورد كه سندان و سوزن و چكش و گازانبر و سوهان است . و اين معنى كه فخر براى تناسب كتاب و ميزان و حديد گفته است ، در مقدّمه ى كليله و دمنه بهرامشاهى گفته شده است .
« وَلِيَعْلَمَ اللَّه مَنْ يَنْصُرُه » 25 طبرى : يعنى پيغمبران را فرستاديم بسوى مردم و اين چيزها با آنها فرود آورديم تا عدالت ميان خود كنند و حزب خدا بدانند كى يارى دين خدا مىكند .
مجمع : تا خدا بداند يارى كى فراهم است و جهاد كى آماده است .
ابو الفتوح نوشته : معنى ليعلم اللَّه آن است كه به اين فعل معامله مختبران كنند چون كسى كه نداند ، تا بداند .
« وَرَهْبانِيَّةً - الخ » 27 ابو الفتوح : يعنى دير نشينى كه آنها از خود ساختند ما موظفشان نكرديم ، ولى آنها را موظف كرديم كه پى رضاى خدا روند .
« فَما رَعَوْها - الخ » 27 مجمع : زجاج گفته است در اين جمله دو احتمال است : 1 - يعنى آنچه خود را بر آن وادار كردند بدرستى از آن دنبال نكردند 2 - چون پيغمبر مبعوث شد و آنها او را قبول نكردند پس بدرستى همان رهبانيت كه بر خود واجب كردند بانجام نرساندند .
« يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ - الخ » 28 طبرى : يعنى خدا بشما دو بهره خواهد داد 1 - مزد ايمان به عيسى 2 - مزد ايمان به محمّد پس از ايمان به عيسى .
« نُوراً تَمْشُونَ بِه » 28 مجمع : 1 - ابن عبّاس گفته است : يعنى قرآن به شما داد كه وسيله ى جدائى درست از نادرست است و رفتار به آن نورى ميآورد كه روز رستاخيز بروشنائى آن راه مىروند 2 - مجاهد گفت : يعنى بشما راه راستى نشان داد كه به آن راه خود پيدا مىكنيد .
« لِئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتابِ » 29 طبرى : در قرائت ابن مسعود « لكي يعلم » بوده است . و گفتهاند « لا » زايد است و معنى اين است : تا اهل كتاب بدانند
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 190
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٩٠