شتر هرگز نرسيده است 2 - يعنى خون آلود نكرده است آنها را و اين كنايه از دختر بودن آنها است چون طامث بمعنى گرفتار عادت زنانه است و چنان است كه گفته شده است : از سوى مردى بعارضه اى مانند حالت زنان گرفتار نشده است . و مقصود از جنّ كه در اين آيه گفته شده است يا مبالغه است در پاكدامنى آنها و يا براى تقسيم است كه حور العين آدمى را دست آدمى و آنكه از پريان است دست پريزاد بدامنش نرسيده است .
مجمع : با ضمّ و كسر ميم خواندهاند .
« هَلْ جَزاءُ الإِحْسانِ - الخ » 60 مجمع : 1 - يعنى آنكه به دنيا خوب كرد بآخرت جز خوبى پاداش ندارد 2 - آيا پاداش آنكه بشما احسان كرد غير اين است كه شكر نعمت او كنيد . و از امام صادق ( ع ) است كه فرمود : اين آيه بر مردم مسجّل است چون در مؤمن و كافر و بدكار و نكوكار درست است كه هر كه براى كسى كار خوب كرد برايش كار خوب كنند ولى بيشتر كه اگر برابر بود آنكه اوّل كرده است با ارزشتر است .
حسينى نوشته : در بحر الحقايق فرموده است كه نيست جزاى فناء فى اللَّه الَّا بقاء باللَّه .
مثنوى :
هر كه در راه محبّت شد فنا
يافت از بحر لقا اندر فنا
هركه را شمشير شوقش سر بريد
ميوه ى ذوق از درخت وصل چيد
« وَمِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ » 62 تفسير مقتنيات الدّرر : يعنى مؤمنين دو دستهاند : 1 - مقرّبين كه بهشت آنها توصيف شد ، 2 - اصحاب اليمين كه درجه شان پائينتر است آنها هم دو بهشت دارند ، و بعضى گفتهاند : يعنى دو بهشت ديگر دارند نزديكتر بعرش كه دون بمعنى دنو و قرب باشد . و بعضى گفتهاند : دون بمعنى غير است يعنى غير از آن دو تا دو بهشت ديگر دارند كه هر مؤمنى چهار بهشت در چهار جانب خود دارد كه از هر كدام ملول و خسته شد بدرون ديگرى مىرود تا بشاديش بيفزايد .