بفردا كه عذاب برسد راست و دروغ نمودار شود .
« اشر » 26 مجمع : ابو قلابه با تشديد راء خوانده است و مجاهد با ضمّ شين و تخفيف راء خوانده است .
« فَنادَوْا صاحِبَهُمْ فَتَعاطى - الخ » 29 مجمع : يعنى يكى از اشرار و ماجراجوهاى خود را بنام ( قداد بن سالف ) دعوت كردند و او را « احمر ثمود » مىناميدند و بشئامت او عرب مثل مىزند ، او شتر را گرفت و آنها كشتند و يا در كمين آن نشست و تيرى به او انداخت و سپس با شمشير به آن حمله كرد و كشتش .
« كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ » 31 كشف : با فتح و كسر ظاء خواندهاند ، با فتح به معنى آنجا كه حظيره شده است براى آسايش گوسفند ، و با كسر بمعنى صاحب حظيره و آنكه آنجا را درست كرده است ، و هشيم بمعنى گياه خشك .
مجمع : سعيد بن جبير گفت : هشيم خاك نرم ديوار است كه باد بهر طرف مىپراكند .
« فَتَمارَوْا » 36 مجمع : 1 - يعنى جدال و گفتگو كردند با پيغمبران 2 - شك كردند و دو دل بودند در گفتار حقّ .
« فَذُوقُوا عَذابِي - الخ » 37 - 39 مجمع : تكرار اين آيه از آن رو است كه اوّل براى گرفتارى بنا بودى چشم است و دوّم براى گرفتارى صبحانه است و نابودى ، كه اوّل كور شدند و بعد نابود گشتند .
فخر : تكرار جمله هاى جلو « فَكَيْفَ كانَ - الخ » براى توضيح است و تعظيم و اهميّت دادن بمطلب .
« يُوَلُّونَ الدُّبُرَ » 45 طبرى : عمر گفت : چون اين آيه آمد من مىگفتم :
همگى شكست بينند چون روز جنگ بدر شد و كافران شكسته شدند ديدم پيغمبر با زره خود حركت مىكرد و مىفرمود : « سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ - الخ » ابن زيد گفت كه :
مقصود از اين آيه روز جنگ بدر است .
« كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناه بِقَدَرٍ » 49 طبرى : مشركين با پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم خصومت
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 127
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٢٧