ظنّ و وهم .
فى ظلال القرآن : چون هدايت از سوى حقّ براى آنها آمده است پس بپندار ، چند پاره سنگ و درخت را دختر خدا ناميدن گمانى است كه جاى علم را نمىگيرد .
« إِلَّا اللَّمَمَ » 32 مجمع : 1 - يعنى مگر گناه كوچك مثل بوسه و مانند آن 2 - آنچه در جاهليت و قبل از اسلام اقدام به آن كردهاند پس از اسلام از آن بگذرند و ببخشند 3 - روى آوردن بگناه و پشيمان شدن و دوباره چنين كارى نكردن موجب بخشيدن است .
« أفَرَأَيْتَ الَّذِي - الخ » 33 مجمع : هفت آيه است كه براى عثمان نازل شده است كه از مال خود به راه خدا ميداد و برادر رضاعى او عبد اللَّه بن ابى سرج او را از اين كار منع كرد . ( ما در اوّل اين آيات بشرح نزول گفتيم كه به روايت طبرى براى وليد بن مغيره نازل شده است « مؤلَّف » ) .
« إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّى » 37 طبرى : 1 - يعنى خواب قربانى فرزند خود را انجام داد 2 - وظائف دينى خود را انجام داد . و مفاد آيات بعد نوشته ى در صحف ابراهيم و موسى بوده است .
« أَضْحَكَ وَأَبْكى » 43 ابو الفتوح : 1 - ضحّاك گفت : ابر را به باران بگرياند و باغ را ببهار و اين معنى از علىّ عليه السّلام نيز نقل شده است 2 - ذو النون مصرى گفت : يعنى دلهاى عارفان بآفتاب معرفت بخندانيد ، و دلهاى كافران بكفر و ناشناسى بگريانيد 3 - سهل گفت : مطيع را برحمت بخندانيد ، و عاصى را بغضب بگريانيد 4 - بسّام بن عبد اللَّه گفت : دلهاشان را بگرياند و لبهاشان را بخنداند .
« أَماتَ وَأَحْيا » 44 ابو الفتوح : 1 - يعنى در دنيا بميراند و در آخرت زنده كند 2 - پدران را بميراند و پسران را زنده كند 3 - كافر را بناشناسى حقّ مرده دارد و مؤمن را به حق شناسى زنده كند 4 - بعدل بميراند و بفضل
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 106
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٠٦