به عدالت و بپاداشتن حقّ آفريد .
ابو الفتوح : يعنى بحقّ آفريد نه بيهوده و بازيچه بلكه تا در آن بينديشند و خدا را بشناسند .
مجمع : زجّاج گفته است : يعنى للحقّ ، و مقصود براى اقامهء حقّ است .
« كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ » 10 مجمع : « عاقبة » با رفع و صداى جلو خوانده شده است تا اسم كان باشد و خبر آن جمله ى « ان كذّبوا » يا كلمه ى « السّوءى » است و هم با نصب و صداى بالا خواندهاند تا خبر كان باشد و اسم آن يا كلمه ى « السّوءى » است يعنى بود بدى عاقبت بدكاران را و يا جمله ى « ان كذّبوا » اسم « كان » است يعنى بود دروغ شمردن آنها عاقبت بدكارىشان .
« إِلَيْه تُرْجَعُونَ » 11 مجمع : جمله به صورت غايب با ياء و به صورت خطاب با تاء خوانده شده است .
« فَسُبْحانَ اللَّه حِينَ تُمْسُونَ - وَحِينَ تُصْبِحُونَ » 17 طبرى : يعنى نماز براى خدا بگذاريد بهنگام شب كه نماز مغرب باشد و بهنگام صبح كه نماز بامداد باشد . و از همهء آفريده هائى كه جز خودش هستند ستايش براى او است و نيز بهنگام عصر نماز بخوانيد و آنگاه كه در نيمروز و ظهر هستيد . و مجاهد گفته است « فَسُبْحانَ اللَّه حِينَ تُمْسُونَ » مقصود مغرب است و عشاء و « حِينَ تُصْبِحُونَ » مقصود نماز صبح است و « عشيّا » نماز عصر است و « حِينَ تُظْهِرُونَ » ظهر است و هر سجده كه در قرآن است مقصود نماز است . و نافع بن ازرق از ابن عبّاس پرسيد نمازهاى پنجگانه در كجاى قرآن است ؟ اين آيه را با چهار نماز عصر و مغرب و صبح و ظهر تطبيق كرد و در آخر اين جمله را خواند « وَمِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ ثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْ » و در روايت ديگر جمله ى « حِينَ تُمْسُونَ » را با نماز مغرب و عشاء هر دو تطبيق كرد .
فخر : چون در آيت جلو گفته شده است : مؤمنين نيكوكار در بهشت هستند در اين آيه بدنباله ى آن گفته شده است براى رسيدن به آن بهشت در
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 95
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٩٥