كردهاند كه چون پاى بحرم نهد خويش دگرگون شود و از شرّش آسوده شوند و البتّه قدرتى ديگر است كه بر اين خوى درندگى نهادى عرب برترى دارد كه آن را در آنجا دگرگون مىكند .
7 - آيت آخر « وَالَّذِينَ جاهَدُوا - تا آخر » معانى مختلف ديگران نقل شد ، ولى ممكن است معنى عمومىتر از آيه استفاده كرد ، چون زندگى مجاهده است و كار و كوشش و ايستادگى . و دو كلمهء « فينا » در اين آيه يعنى در راه و فرمان ما ، پس كوشش در راه خدا همان چيزها است كه خير و صلاح و كمال آدمى است و معلوم است كه كوشش در راه زندگى بآنجور كه دستور است و خير و صلاح موجب هدايت است و رستگارى از هر كس به اندازه گنج خود و توانائيش و اگر بهدف نرسد و نااميدى داشته باشد بواسطه ى مزاحمات و عوارض مادّى است كه خلاف هدايت و رستگارى نيست و كمترين سود اين گونه كوشش آرامش وجدان است كه انجام وظيفه باشد و جمله ى آخر « إِنَّ اللَّه لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ » شايد براى روشن كردن همين مطلب باشد كه اگر كوشش در راه حقّ سود ظاهريش كم باشد يا بىنتيجه شود سود اصلى آن پابرجاست كه نيكو كارى است و همراهى خداوند و نگهدارنده حقيقت انسانيّت او است .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٨٨