مؤمنين است و در جواب آنهائى گفته شده است كه ميگفتند قرآن ساخته ى دروغى محمّد است يعنى دروغ ساختگى نيست بلكه سخنى است روشن از جانب خدا در سينه هاى مسلمانان .
2 - مقصود از « اوتوا العلم » اصحاب پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله هستند كه قرآن را حفظ داشتند و از جان و دل پذيرفته بودند و سخن خدا ميدانستند . و مقصود از آيه اين است كه تو خواندن و نوشتن نتوانى و چنين دستورها و داستان گذشتگان ميگوئى و مردم دانا و بينا آن را بخاطر ميسپرند پس اين خود اعجاز است ، و نشانهء پيغمبرى تو .
3 - مقصود از كلمه ى « هو » خود پيغمبر است و « اوتوا العلم » مسيحى و يهود است و معنى چنين است : پيغمبر داراى آيات روشنى است ، كه در سينه ى اهل كتاب و علماى مسيحى و يهودى محفوظ است چون آنها از كتب خود او را شناخته بودند .
فخر : در اين آيه اشاره اى است لطيف كه چون قرآن ساخته ى خود پيغمبر نيست كه از سينه ى او باشد و نه ياد گرفته ى از ديگرى است تا از سينهء آنها باشد بلكه آياتى است واضح و روشن از سوى حقّ و فرود شده در سينه هاى مردم عالم .
مجمع : بعضى گفتهاند : مقصود از « اوتوا العلم » امامهاى اولاد پيغمبر عليهم السّلام هستند و اين معنى را نقل از امام صادق و امام باقر عليهما السّلام كردهاند .
ابو الفتوح : در قرائت ابن مسعود « بل هي آيات بيّنات » بوده است و به اين قرائت كلمه ى « هي » بجاى علامات و صفات پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله مىشود يعنى آن علامات و صفات در سينه هاى علماى اهل كتاب هستند كه آنها را خواندهاند و به صفات و علامات آن حضرت عالم هستند .
« وَما يَجْحَدُ بِآياتِنا » 49 كشف : تكرار اين جمله در دو آيه براى اين
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 78
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٧٨