دوستانش كه در آزار دشمنانشان بودند در ميان نهاد ، آنها عرض كردند نتيجهء اين خواب و هجرت ما كى نمودار مىشود ، اين آيه براى جواب آنها آمد « ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ - الخ » كه معلوم نيست اين مردم مشرك با من و شما چه مىكنند و از سوى حقّ چه دستورى مىرسد .
حسينى : رباعى :
اى دل تا كى فضولى بو العجبى ؟
از من چه نشان عاقبت مىطلبى ؟
سرگشته بود خواه وليّ خواه نبيّ
در وادى « ما ادري و ما يفعل بي »
« وَشَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِه » 10 مجمع : مقصود از شاهد عبد اللَّه بن سلام است كه از مؤمنين يهود بود يعنى اگر او بر درستى قرآن و پيغمبرى من گواهى دهد . بعضى گفتهاند : مقصود از شاهد بنى اسرائيلى حضرت موسى است چون اين سوره بمكّه بوده است و عبد اللَّه سلام بمدينه مسلمان شده است . و معنى جمله اين است : اگر موسى بدرستى تورات گواه شود همچنانكه محمّد به قرآن گواه است . و جواب شرط در جمله نيامده است و آن اين است [ نه شما ستمكار خواهيد بود ] ؟ و در معنى « على مثله » سه احتمال است :
1 - همان كه نقل شد يعنى موسى بر تورات گواه شود مانند محمّد بر قرآن .
2 - شاهدى از بنى اسرائيل بر مثل قرآن كتابى كه تورات باشد شهادت دهد .
3 - گواهى از بنى اسرائيل بر مثل درستى قرآن كه از سوى خداوند است شهادت دهد .
« قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا - الخ » 11 كشف : يعنى يهود گفتند :
اگر دين محمّد خوب مىبود ديگران از ما جلو نمىشدند چون ما مرد علم و كتاب هستيم و درست و نادرست بهتر ميدانيم . و بعضى گفتند : مقصود از كافران قبايل بنو عامر و غطفان و اسد و اشجع هستند كه مشرك بودند و شنيدند كه قبيله هاى جهينه و مزينه و اسلم و غفار مسلمان شدند . آنها گفتند اگر گفتهء محمّد درست بود ما كه سرمايه دار و معتبر هستيم زودتر از اين گوسفند چرانها سخن