رهبرى مىكند
31 اى گروه جنّ بپذيريد سخن آن كس را كه بسوى خدا دعوت مىكند و مؤمن به او شويد تا گناهانتان بيامرزد و شما را از عذابى دردناك برهاند
32 چه هر كه سخن حقّ نپذيرفت نتواند كه خدا را بر روى زمين بيچاره كند و جز او پشتيبانى نخواهد داشت و آشكار است كه چنين كسى گمراه است
33 مگر نمى بينند خداوندى كه آسمانها و زمين را آفريد ناتوان از آفرينش شان است ؟
پس تواند كه مردگان زنده كند . بلى ، كه البتّه او بر همه چيز توانا است
34 و روزى خواهد بود كه كافران را به آتش بدارند و بپرسند : نه اين وعده ها درست بود ؟
آنها پاسخ دهند : بلى سوگند بپروردگار ما ، آنجا است كه گويندشان اين آزار را بچشيد كه كافر بوديد
35 اى محمّد همانطور كه پيغمبران با عزم و اراده شكيبائى كردند صبور باش و در گرفتارى ايشان شتاب مكن چه آن روز كه عذاب موعود را ببينند گويا بيش از ساعتى از روز به دنيا نبودهاند [ و همه ى خوش - گذرانيها يك دم بوده ] . و همه اين سخنان ابلاغى است از تو بمردم [ تا خود بسنجند كه ] خداوند جز گروه بدكاران كسى را هلاك نميكند .
سخن مفسّرين : كشف : اين سوره سى و پنج آيت است و بمكّه فرود آمده است مگر يك آيت و در آن اختلاف است : بعضى گفتهاند آيت « فَاصْبِرْ كَما - الخ » بمدينه نازل شده است . ابن عبّاس و قتاده گفتند : « قُلْ أرَأَيْتُمْ إِنْ كانَ - الخ » بمدينه نازل شده است و در اين سوره دو آيه منسوخ است : 1 - « ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ - الخ » كه ناسخ آن آيت اوّل سوره ى فتح است « إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً لِيَغْفِرَ لَكَ - الخ » . 2 - « فَاصْبِرْ كَما - الخ » كه ناسخ آن آياتى است كه دستور بجهاد داده است . « 1 »
« حم » كشف نوشته : حاء مفتاح اسمه « حيّ » ميم ، مفتاح اسمه « ملك » .
هامش
( 1 ) نسخ در احكام معنا دارد . و آيهء اول متضمّن حكمى از احكام نيست ، و آيهء دوّم دستورى است موقّت به رسولخدا ( ص ) در موردى مخصوص ، و نسخ به معنى معروف در اينجا معنايى ندارد و غالبا مفسرين عامّه براى اينكه خود را عالم به ناسخ و منسوخ قرآن معرّفى كنند بسيارى از آيات را منسوخ شمردهاند بدون دليل . ( مصحّح )