« ذُقْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ » 49 فخر : در اين آيه سه احتمال است :
1 - بمسخره با كافران ميگويند : شما كه در اينجا هستيد بسيار خوب و محترم هستيد . 2 - اشاره بابو جهل است كه با پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله گفت : من از همه آنها كه ميان اين دو كوه زندگى ميكنند برترم و گرامىتر و تو و خدايت را به من دسترس نيست . اين آيه بجوابش گفت : آنجا بچش كه اينجا چنين مىگفتى .
« مَقامٍ أَمِينٍ » 51 ابو الفتوح : مقام با ضمّ ميم خواندهاند ، تا مصدر باشد و بفتح ، تا اسم مكان باشد ، يعنى جائى استوار .
« كَذلِكَ وَزَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ » 54 طبرى : يعنى همانطور كه آنها را از بهشت و چشمه ها و لباسها بهره مند كرديم همين طور از حور العين همسرشان كرديم .
فخر : مقصود عقد همسرى نيست بلكه نزديك كردن است چون عرب نميگويد « تزوّجت بها » و ميگويد : « تزوّجتها » و آيت قرآن هم دليل اين معنى است « فَلَمَّا قَضى زَيْدٌ . . . - زَوَّجْناكَها » و معنى « زوّجته به » جفت كردن است نه همسر كردن يعنى يكى بود بوسيله ى آن ديگرى دو تا كرديم مثل « شفعته به آخر » ولى « حور » بگفته ى واحدى بمعنى سفيدى است . و « عين حوراء » يعنى چشمى كه سفيدى و سياهى آن هر دو شديد و سخت باشد . و از قراءت ابن مسعود « بعيس عين » نقل شده است و عيس بمعنى سفيدى است .
« لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الأُولى » 56 فخر : صاحب كشّاف گفته است : اين جمله بجاى اين است كه گفته شود « لا يذوقون فيها الموت البتّة » يعنى آنجا مرگ نيست .
سخن ما : همانست كه در ترجمه و نقل از ديگران نوشتيم فقط در آيت 24 « وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْواً » شايد غير آنچه مفسّرين نوشتهاند بتوانيم بگوئيم كه چون موسى پيروان خود را رهبرى بفرار كرد و روانه شد در دل انديشيد كه دشمن
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 503
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٠٣