معنى لغات : « و هو » هموار و آرام . « مهل » فلز گداخته . « اعتلوه » از مصدر اعتلا بمعنى بيچاره و مغلوب كردن ، نيرومند و برتر از چيزى بودن .
ترجمه : بنام خداى بخشنده بهمگان و آمرزنده ى بندگان
1 با رمز حاء و ميم
2 سوگند به اين كتاب نمودار كه ما در شبى فرخنده آن را فرود آورديم [ چون شبى كه قرآن و وسيله ى رهبرى فرود آيد مباركترين شبها است ]
3 تا بيم و نويد مردمان كنيم .
4 كه در آن شب هر كار محكم و استوار و ثابت و برقرار مىشود .
5 چون فرمانى است و سرنوشتى است از سوى ما و البتّه پيغمبران هم فرستاده ى ما هستند .
6 تا [ بر مردمان ] رحمتى از پروردگار بينا و شنواى تو باشد .
7 همانكه پروردگار آسمانها و زمين است و آنچه در ميان آن دو بود اگر مردم يقين كنند
8 كه جز او خدائى نيست و او زنده مىكند و بمرگ مىرساند و پروردگار پدران گذشته ى آدميان است . [ ولى يقين كجا كه در فكر و سخن خود ]
9 دو دل هستند و سرگرم ببازى زندگى شدهاند .
شأن نزول : اسباب النّزول سيوطىّ : بخارىّ از ابن مسعود نقل كرده است : چون قريش پيغمبر را سخت آزار كردند نفرينشان كرد كه گرفتار خشك - سالى شوند ، چنان تنگ سالى شد كه از گرسنگى استخوان خوردند و اگر كسى به آسمان نگاه ميكرد از بيچارگى بجلو چشم خود دود ميديد . آيت دهم « فَارْتَقِبْ يَوْمَ » - الخ « براى اين حادثه نازل شد . آنها نزد پيغمبر آمدند كه مردم مردند از خدا باران بخواه چون پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله دعا كرد و باران آمد اين آيه نازل شد » إِنَّا كاشِفُوا الْعَذابِ قَلِيلًا إِنَّكُمْ عائِدُونَ « و چون از گرسنگى آسوده شدند آغاز بدرفتارى كردند و به روش گذشته برگشتند ، اين آيه نازل شد » يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ - الخ .
ترجمه : 10 پس چشم به راه باش كه روزى آسمان دودى بياورد آشكار
11 و مردمان را فراگيرد و اين عذابى دردناك باشد و كافران گويند :
12 پروردگارا ما را از اين آزار برهان كه بد كرديم و مؤمن هستيم
13 چگونه در چنين گرفتارى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 496
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٩٦