را به اين سخنان مطيع خود كرده بود اين نتيجه ى بيخردى آن مردم است كه براى پيغمبر صف ملك لازم است يا كاخ و طلا راه برترى فرعون است .
حسينى : بيت :
فرعون و عذاب ابد و ريش مرصّع
موسى كليم اللَّه چوبى و شبانى
« فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا » 55 مجمع : ابن عبّاس و مجاهد گفتند : يعنى ما را خشمگين كردند و خشم خدا بر گناهكاران اراده ى عذاب آنها است و رضاى از فرمانبران اراده ى ثواب داده آنها است و بعضى گفتهاند : يعنى چون پيغمبران ما را اندوهناك كردند . و معنى * ( انْتَقَمْنا ) * اين است كه براى دوستانمان از كافران انتقام گرفتيم .
« فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَمَثَلًا » 56 ابو الفتوح : يعنى گذشته و برگزار شدهاند كه آيندگان از او پند گيرند . و قتاده گفته است : يعنى پيشرو دوزخيانشان كرديم و تمثّل و مايه ى پند براى بازپسان . و با ضمّ سين و لام خواندهاند و هم با فتح هر دو خواندهاند . و قراءت ابن مسعود ضمّ سين و فتح لام بوده است .
« وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ - الخ » 57 مجمع : در مقصود از اين آيه چند قول است : 1 - ابن عبّاس و مقاتل گفتهاند : يعنى چون توصيف شد عيسى بواسطه همانندى كه ميان او و ديگر خدايان درست شده ى كافران بود ناگهان بينى كه اين كافران فرياد بجدل و دشمنى بلند كنند . و اين گفتگوى با پيغمبر از آنجا پيدا شد كه به اين آيت « إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ - الخ » تهديد شدند كافران كه با خدايان خود بدوزخ خواهند بود آنها كه اين تهديد شنيدند فرياد بلند كردند : اگر عيسى كه خدايش پنداشتهاند در آتش باشد ما هم راضى هستيم كه خداهاى ما در آتش باشند . و همين است معنى جمله ى « قالُوا أآلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ » يعنى اگر سخن محمّد درست باشد كه هر كه را پرستيدهاند به آتش برود عيسى را هم پرستيدهاند و چون او به آتش برود باكى نيست خدايان ما كه از او بهتر نيستند به آتش بروند 2 - يعنى چون در اين آيه « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ - الخ