است . و « لعليّ » يعنى برتر است از آنكه دست تباهى و نابودى به آن برسد يا برتر همه ى كتابها است كه معجزه اى است هميشگى و « حكيم » يعنى داراى حكمت كامل يا استوار در همه گونه فصاحت و بلاغت .
« أفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ - الخ » 5 طبرى : اين جمله ها دو معنى شده است : 1 - يعنى مگر مىشود كه چون مسرف و از اندازه بدر هستيد شما را ياد نكنيم و به كار خود گذاريم و مجازاتى نداشته باشيد ؟ 2 - مگر مىشود كه چون مسرف هستيد بفكر شما نباشيم و قرآن و تذكّر بشما ندهيم . و همزه ى » أَنْ كُنْتُمْ قَوْماً مُسْرِفِينَ « با فتح و كسر خوانده شده است يعنى بواسطه ى اسراف شما يا اگر مسرف باشيد و در نتيجه ى معنى تفاوت نيست .
« فَأَهْلَكْنا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشاً » 8 كشف : يعنى عاد و ثمود را كه نيرو و زورشان از قريش بيش بود نابود كرديم .
« الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ مَهْداً » 10 كشف : اين آيه دو جور معنى مىشود :
1 - دنباله ى آيت جلو باشد و دو آيت بعد هم وابسته ى به همين باشد و همگى چند پرسش پى در پى است از كافران كه سؤال مىشود : كى آسمانها و زمين آفريد و زمين را آرامگاه شما كرد و از آسمان آب فرود آورد و از همه چيز جفت آفريد .
2 - پرسش از كافران در آخر آيت جلو « الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ » تمام مىشود و اين آيه آغاز مىشود بنماياندن مظاهر قدرت حقّ .
« خَلَقَ الأَزْواجَ - الخ » 12 كشف : يعنى اصناف و دسته ها همگى را آفريد مثل نر و ماده و آسمان و زمين و تابستان و زمستان ، شب و روز ، ماه و خورشيد ، بهشت و دوزخ .
« جَعَلُوا لَه مِنْ عِبادِه جُزْءاً - الخ » 15 كشف : يعنى از ملائكه براى خدا فرزند قرار دادند چون فرزند جزئى از پدر خود است و بعضى گفتهاند : جزء به معنى دختر است و عرب ميگويد » اجزأت المرأة « يعنى آن زن دختر زائيد . و بعضى گفتهاند : مقصود از جزء بهره و نصيب است . و معنى » لَكَفُورٌ مُبِينٌ « اين
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 476
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٧٦