آدم علم عشق درين عالم زد
صد عالم و عالمان همه بر هم زد
تا در نفس خويش زمانى دم زد
در باخت بهشت و هر دو عالم كم زد
پير طريقت گفتا : صحبت با حقّ دو حرف است : اجابت و استقامت . اجابت عهد است و استقامت وفا ، اجابت شريعت است و استقامت حقيقت است ، درك شريعت هزار سال بساعتى در توان يافت و درك حقيقت ساعتى بهزار سال در نتوان يافت .
حسينى : نظم :
نى جهت ميگنجد اينجا نى صفت
نى تفكّر ، نى بيان نى معرفت
آتشى از سرّ وحدت بر فروخت
غير واحد هر چه پيش آمد بسوخت
لاهيجى : يعنى بر ولايت امير المؤمنين پايدار ماندند .
« وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا - الخ » 33 طبرى : يعنى كى است كه سخن او بهتر باشد از آنكه بدين حقّ دعوت كند و گفتارش با عملش موافق باشد و نهان و آشكار او برابر باشد ؟ و سدّى گفته است : مقصود از اين آيه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله است كه مردم را باسلام دعوت كرد . قيس بن ابى حازم گفته است : مقصود مؤذّن است كه بانگ نماز ميدهد .
مجمع : مقاتل گفته است : مقصود پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله است و همه ى آنها كه پيشواى رهبرى مردم بسوى حقّ هستند . و از اين آيه استفاده مىشود كه نبايد گفت : من ان شاء اللَّه مسلمانم ، چون در اين آيه ستايش شده است هر كس بگويد من مسلمانم بىگفتن ان شاء اللَّه .
« ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » 34 مجمع : روى سخن با پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله است كه بوسيله ى سخن حقّ خود باطل آنها را جلو بگير ، و بوسيله ى بردبارى خود نادانى آنها را ، و بوسيله ى گذشت خود بدرفتارى آنها را از خود بگردان .
« وَما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ » 35 مجمع : يعنى آنكه داراى بهره ى فراوان از خرد و تيز بينى باشد ميتواند بدى را به نيكى از خود دور كند . بعضى