كه شايسته ى آن هستند واگذار كنيد .
« يا حَسْرَتى » 56 مجمع : « يا حسرتاي » با ياى آخر نيز خواندهاند .
« فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّه » 56 تبيان : كلمهء « جنب » براى معنى خاصّى استعمال مىشود كه مناسب با پهلو باشد .
كشف : يعنى در اطاعت و بپاداشتن حقّ خداوندى . بعضى گفتهاند :
يعنى آنچه در ذات حقّ نابود و ضايع كردم . بعضى گفتهاند ، در آن سوى كه برضاى خدا ميرسد و عرب جانب را جنب مينمامند . و اين گونه سخن فراوان است چنان كه در فارسى گويند : در فلان كس توانگر شدم و از پهلوى فلان ، مال به دست آوردم .
حسينى نوشته است : در سلسلة الذّهب در معنى اين آيه فرموده نظم :
روز آخر كه گرگ مردمخوار
كند از خواب غفلتش بيدار
يادش آيد كه در جوار خداى
سالها زد بجرم و عصيان رأى
هر چه در شصت سال يا هفتاد
كرده از خير و شرّش پيش افتاد
يك بيك پيش چشم او دارند
آشكارا به روى او آرند
بگذارند ز گنبد و الا
بانگ يا حسرتا و و الا
« فَكَذَّبْتَ بِها وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ » 59 ابو الفتوح : از عايشه و امّ سلمه نقل شده است كه با صداى زير تا بلفظ مؤنّث خواندهاند كه بجاى نفس آيت جلو باشد كه مؤنّث لفظى است .
« الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّه » 60 طبرى : يعنى آن عربها كه براى خدا شريك و فرزند پنداشتند .
مجمع : امام صادق عليه السّلام فرمود : هر كه از ما حديثى نقل كند مسئول ما هست چون ما از خدا و پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله نقل ميكنم و حديث راست يا دروغ از زبان ما نقل گفتار پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله است از خداوند ، آنگاه اين آيه را خواند « وَيَوْمَ الْقِيامَةِ - الخ » .