و زرد و خشك مىشود . كنايه است از مراتب سالهاى آدمى كه كودك است و جوان و مرد و پير و فرتوت و آنگاه مرگ است ، و چنان كه گياه تا خشك نشود دانه كه نتيجه و مقصود از او است فراهم نخواهد شد آدمى هم تا كامل نشود و نفس خود را رها نكند بمرتبه ى كمال نميرسد .
« شَرَحَ اللَّه صَدْرَه » - الخ « 22 مجمع : يعنى دلش را براى پذيرش اسلام گشاده كرد ، و شرح صدر بسه وسيله فراهم مىشود : 1 - بأدلَّه كه خداوند معيّن كرده است و اين مختصّ مردم عالم است كه در آنها بينديشند و شرح صدر پيدا كنند 2 - از احوال مختلف كه براى آدمى فراهم مىشود و لطف و خوشيها كه براى او پيدا مىشود موجب وسعت قلب و شرح صدر مىشود 3 - ادلَّه ى مختلف كه فراهم مىشود و هر يك تأكيد و تثبيت ديگرى مىكند و خاطره هاى مختلف كه براى انسان فراهم مىشود و شبهات و ترديدها كه حلّ و رفع مىشود جملگى موجب شرح صدر است و دل گشادگى .
كشف الاسرار : بدانكه دل آدمى را چهار پرده است : 1 - پرده ى اوّل صدر است مستقرّ عهد اسلام لقوله تعالى « أفَمَنْ شَرَحَ اللَّه صَدْرَه لِلإِسْلامِ » .
2 - پرده ى دوّم قلب است محل نور ايمان لقوله تعالى « كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الإِيمانَ 3 - پرده ى سوّم فؤاد است سراپرده ى مشاهدت حقّ لقوله تعالى : » ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى « . 4 - پرده ى چهارم شفاف است محطَّ رحل عشق لقوله تعالى :
« قَدْ شَغَفَها حُبًّا » اين چهار پرده هر يكى را خاصيتى است و از حقّ بهر يكى نظرى ، ربّ العالمين چون خواهد رميده اى را بكمند لطف در راه دين خويش كشد اوّل نظرى كند بصدر وى تا سينه ى وى از هواها و بدعتها پاك گردد و قدم وى بر جادّه ى سنّت مستقيم شود پس نظرى كند بقلب وى تا از آلايش دنيا و اخلاق نكوهيده چون عجب و حسد و كبر و ريا و حرص و عداوت و رعونت پاك گردد و در راه ورع روان شود . پس نظرى كند بفؤاد وى و او را از علايق و خلايق باز برد ، چشمه ى علم و حكمت در دل وى گشايد . نور هدايت تحفه ى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 351
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٥١