كه دشمنى و خشم و حسد ندارند .
« ما تُوعَدُونَ » 53 مجمع : با ياء و تاء به صيغه ى غايب و حاضر هر دو قرائت شده است .
« وَغَسَّاقٌ » 57 و آخر 58 مجمع : با تشديد و تخفيف سين خواندهاند و « آخر » به صورت مفرد و با ضمّ همزه به صورت جمع خواندهاند .
« هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ » 59 كشف : مأمورين جهنّم ميگويند كه اين دسته از پيروان شما بواسطه سختى ضربت خود را با شما در آتش بيندازند . و اين گفتگوى ميان رهبران بگمراهى و پيروان آنها است .
[ « أَتَّخَذْناهُمْ » 63 ابو الفتوح : و ايشانرا بسخريه و فسوس داشتيم در دنيا « أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الأَبْصارُ » خود اينجا نهاند ، يا چشم ما بر ايشان نميآيد و اين معنى را كافران گويند كه ما چرا آن مؤمنان را كه بر ايشان در دنيا استهزاء كرديم و پنداشتيم كه ايشان بر باطلند نمىبينيم ، و اهل كوفه جز عاصم « أَتَّخَذْناهُمْ » بهمزهء وصل خوانده بر خبريّت و بر اين قراءت در جاى صفت رجال باشد ، و اين قراءت بهتر است براى آنكه اهل دوزخ شكى در استهزاء كردن ايشان در دنيا مؤمنان را ندارند و ديگر آنكه « أَمْ زاغَتْ » معادل « أَتَّخَذْناهُمْ » نيست ، و باقى قرّاء بفتح الف خواندند الف قطع براى آنكه الف استفهام است ] .
« هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ » 67 كشف : در معنى اين جمله سه جور گفتهاند : اوّل يعنى آن قرآن خبرى است بزرگ . چنان كه در جاى ديگر هم قرآن توصيف بعظيم شده است « وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ » . 2 - خبر از رستاخيز خبرى است بزرگ . مثل « عَمَّ يَتَساءَلُونَ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ » . 3 - يعنى خبر پيغمبرى خبرى است مهمّ و بزرگ كه شما ببازى ميگيريد . و نيز او نوشته است : يحياى معاذ گفت : مسكين فرزند آدم او را عقبه هاى عظيم در پيش است و از آنچه در گمانها مىافتد بيش است . هر روز بامداد فرشته اى ندا مىكند « خلقتم لأمر عظيم انتم عنه غافلون » در كار و روزگار خود چون انديشه كند كسى كه زبان بدروغ ملوّث كرده و دل را
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٣٣