است كه جلوگير آدمى است از بديها .
مجمع : ابو مسلم گفته است : يعنى سوگند بمؤمنين كه در صف نماز جماعت هستند و مقصود از زاجرات نيز مؤمنين هستند كه به خواندن قرآن آواز بلند ميكنند چون زجره بمعنى صيحه و آواز است . كليد فهم قرآن ص 99 : چون عرب عقيده داشت : سوگند دروغ خانمانسوز آدمى است يك جهت سوگندهاى قرآن براى استوارى راستى پيغمبر است كه آنچه بيشتر سوگند ياد كرد بزرگوارى او بيشتر شد و اين دليلى نمودار بر محكوم شدن آنها است .
« فَالتَّالِياتِ ذِكْراً » 3 مجمع : 1 - مجاهد گفته است : ذكر بمعنى آنچه بوسيله وحى به پيغمبران نازل مىشود و مقصود ملائكه است كه كتابهاى آسمانى ، ميخوانند 2 - ديگرى گفته است : يعنى ملائكه كه ميخوانند آن را كه بخودشان يادآورى شده است از حوادث جهانى 3 - ابو مسلم گفته است يعنى مؤمنين كه در نماز قرآن ميخوانند .
« إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ » 4 كشف نوشته : اى سيّد ، من دانم كه آن كافر ملحد مرا بسوگند باور ندارد و آن مؤمن موحّد بىسوگند باور دارد . سوگند ياد كنم تأكيد و تأييد و تمهيد را ، تعريف و تشريف را تا دوست ميشنود بجان مىنازد دشمن ميشنود بدل ميگدازد .
« وَرَبُّ الْمَشارِقِ » 5 طبرى : يعنى پروردگار مشرقهاى زمستانى و تابستانى و مغربها و نام مغرب در جمله آورده نشده است چون از قرينه ى كلام فهميده مىشود .
مجمع : نام مغرب در جمله آورده نشده است چون مشرق جلوتر از مغرب است .
فخر : چون برآمدن آفتاب و تابش آن سودش بيشتر است نام مغرب به ميان نيامده است چنان كه حضرت ابراهيم عليه السّلام نيز اسم مغرب نبرد و گفت « يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ » .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 283
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٨٣