سخن ميگويد .
حسينى : در حقايق سلمىّ گفته است : يس نام خدا است ، و گفتهاند نام سوره است و امام قشيرى گفته است : ياء اشاره است بيوم ميثاق ، و سين اشاره است بسرّ او با احباب .
« تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ » 5 طبرى : عموم قاريهاى مدينه و بصره « تنزيل » با رفع خواندهاند تا خبر مبتدا باشد يعنى او فرستادن از خداى عزيز است و مردم كوفه و بعضى شاميها با نصب خواندهاند كه مفعول مطلق باشد يعنى فرود آمده است از دسته فرود شده هاى عزيز رحيم .
« ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ » 6 ابو الفتوح : « ما » موصول است يعنى بآنجور كه پدرها - شان را ترساندند . بعضى گفتهاند : نافيه است و اشاره بدوران فاصل ميان مسيح است و پيغمبر ما كه كسى نبوده است و پدران آنها را بيم نداده است .
« فَهُمْ غافِلُونَ » 6 كشف نوشته : غافلان دواند : يكى از كار دين غافل و از طلب صلاح خود بى خبر سر به دنيا در نهاده و مست شهوت گشته . ديگر غافلى است پسنديده از كار دنيا و ترتيب معاش غافل ، سلطان حقيقت بر باطن وى استيلا نموده در مكاشفه ى جلال احديّت چنان مستهلك شده كه از خود غائب گشته نه از دنيا خبردار و نه عقبى ، به زبان حال ميگويد :
اينجهان در دست عقل است آنجهان در دست روح
پاى همت بر قفاى هر دو ديه سالار زن
« إِنَّا جَعَلْنا فِي أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا » - الخ 8 مجمع : اين آيه را چند معنى كردهاند : 1 - جبّائى و حسن بصرى گفتهاند : اين جمله مثل است يعنى :
داستان اين عربها در رو گرداندن از خير و سعادت داستان آن كس است كه دست و گردنش بزنجير شده است كه نتواند كارى براى خود بكند و سرش بالا مانده است كه نتواند پيش پاى خود ببيند . و نظير اين گونه داستان در سخن عرب فراوان است . 2 - ابو مسلم گفته است : يعنى اين قرآن كه ما فرستاديم