در اينجا توصيف ملائكه شده است . و چهل و پنج آيه است كه همگى بمكّه نازل شده است .
معرفة النّاسخ ابن حزم : همه ى اين سوره محكم است و غير منسوخ بجز « إِنْ أَنْتَ إِلَّا نَذِيرٌ » كه معنى آن بآيات فرمان بجنگ نسخ شده است نه لفظ آن كه اين آيه ميفهماند كار پيغمبر منحصر است ببيم دادن مردم و اين معنى نسخ شده است بآيات جنگ كه پيغمبر علاوه بر پند و بيم و نويد بموقع مقتضى بايد جنگ هم بكند . پس مفاد آيه كه انحصار است نسخ شده است .
« يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ » 1 مجمع : زهرى گفته است : يعنى خدا زيبائى چهره ميدهد بهر كس كه خود بخواهد و مصلحت باشد . قتاده گفته است : يعنى چشم زيبا ميدهد ، و ابو هريره از پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم نقل كرده است : يعنى چهره و آواز و موى نيكو ميدهد .
كشف نوشته : مراد به اين علوّ همّت است ، همّت عالى كسى را دهد كه خود خواهد . اصحاب همّت سهاند : يكى را همّت دنيا است غايت اميد وى آن و قطب آسياى سعى وى آن ، و در خبر است « من اصبح و الدّنيا اكبر همّه فليس من اللَّه و الزم قلبه أربع خصال : همّا لا ينقطع عنه ابدا ، و شغلا لا يتفرّج منه ابدا ، و فقرا لا تبلغ غناه ابدا ، و املا لا يبلغ منتهاه ابدا » .
( يعنى هر كس از خواب بلند شود و بزرگترين فكرش به كار دنيا باشد خدا - پرست نيست و خدا دل او را به چهار بيمارى گرفتار مىكند : اندوهى هميشگى و گرفتارى كه هرگز از آن خلاصى ندارد ، و نادارى كه هرگز بينياز نميشود و آرزوئى كه هرگز به آن نميرسد ) . مترجم ديگرى را همّت وى تا بعقبى رسد باغ و بستان و نعيم الوان و حور و قصور و ولدان و خيرات حسان بر دل وى همه آن گذرد و روزگار وى نشان آن دارد اين حال مزدور است در بند پاداش مانده از حقايق مكاشفات و خلوت مناجات بازمانده . سه ديگر مرد ، آن است كه همّتى عالى دارد در دل رازى نهانى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٣١