( و مادر شما نميشوند ) . و نيز پسر خوانده هاى شما را فرزند شما نكرده است ( كه اولاد مرد ديگرى هستند ) اين گونه سخنان گفتارى است به زبان [ كه بىمعنى و نادرست ] و سخن درست همان است كه خدا ميگويد و به راه راست هدايت مىكند
5 و فرزند خواندگان خود را شما فرزندان پدران خودشان بناميد كه اين بحقّ است نزد خداوند ، و اگر پدران آنها را نشناسيد برادران دينى شما هستند و دوستان شما [ و در آنچه بخطا رفتيد ] و كسى را فرزند ديگرى خوانديد باكى بر شما نيست ولى در آنچه از دل و بعمد گفتيد [ و اكنون دانستيد باز هم فرزند كسى را بنام ديگرى خوانديد گناهكار هستيد ] و خدا آمرزنده و مهربان است [ كه چنين رهبرى مىكند ]
6 و بدانيد كه پيغمبر بيشتر از مؤمنين اختيار دار آنها است [ و فرمان او مقدّم است بر عقل و تشخيص خودشان ] و همسران او مادران مؤمنين هستند و بموجب نامه ى حقّ دسته اى از خويشاوندان مقدّم هستند بر ديگران از مؤمنين و مهاجرين و وارسى آنها بايسته تر است از ديگران مگر به كسى از دوستان خودكار خيرى كنيد و احسان نمائيد ، و البتّه اين دستورها در كتاب خداوندى نوشته شده است
7 و اى محمّد متذكّر باش [ ابلاغ رسالت ] پيمانى است كه از همه پيغمبران گرفتيم : از تو و از نوح و ابراهيم و موسى و عيسى بن مريم پيمانى سخت استوار گرفتيم
8 و راستگويان را نيز از راستى شان سؤال شود و براى كافران كه منكر شدند و دروغ گفتند عذابى دردناك آماده كرده است .
شأن نزول : طبرى : قتاده گفت : روز احزاب كه ابو سفيان با پيروان خود آمدند به فضاى دور و بر پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله ، و عيينة بن حصن كه رئيس يكى از قبايل بدر است او هم با آنها كه پيرو او بودند از ديگر سوى آمد و دور پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله را گرفتند ، و ابو سفيان با يهود مكاتبه كرد و آنها هم پشتيبانى كردند و پيغمبر نيز سر راه آنها خندق كند و يك ماه آن حضرت در محاصره بود اين است كه در آيه گفته شده است « إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ » تا اينكه خداوند بادى سخت
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٥٤