شب است و پنهان مزدش نيز پنهان شده است و از امام صادق عليه السّلام نقل است كه مزد نكوكاريها به قرآن ياد شده است بجز نماز شب كه چون بزرگ است پنهان است كه خود فرموده است « أُخْفِيَ لَهُمْ » .
« أفَمَنْ كانَ مُؤْمِناً - تا آخر » 18 طبرى : عطاء بن يسار گفته است : اين آيه براى عليّ عليه السّلام و وليد بن عقبة بن ابى معيط نازل شد كه او بآنحضرت گفت :
زبان من بسخن از تو گشاده تر است ، و نيزهام تيزتر ، و بجلوگيرى و بر گرداندن يك دسته لشكرى ز تو تواناترم . آن حضرت فرمود : دم نزن كه تو فاسقى . اين آيه نازل شد كه مؤمن و فاسق برابر نيستند .
« مِنَ الْعَذابِ الأَدْنى » 21 طبرى : مقصود از اين گرفتارى كم و نزديك ، گرفتاريهاى دنيا است . بعضى گفتهاند : يعنى بشمشير كشته شدن در جنگ بدر .
عبد اللَّه بن حرث گفته است : هر چه در قرآن وعده ى عذاب ادنى داده شده است مقصود بشمشير گرفتار شدن است . و سالهاى قحطى و هم عذاب قبر را معنى اين كلمات دانستهاند .
« إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ » 22 طبرى : يعنى گناهكاران را سزا ميدهيم .
يزيد بن رفيع گفته : مقصود معتقدين به قدر و جبرى مذهبها هستند بدليل اين آيه « إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلالٍ وَسُعُرٍ - تا - خَلَقْناه بِقَدَرٍ » . و معاذ بن جبل گفت : شنيدم پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : سه كار است كه جرم است و آنكه كند مجرم است . 1 - كسى كه پرچمى بدست گيرد و گروهى فراهم كند براى پيشرفت كارى نادرست و به غير حقّ . 2 - آنكه عاق والدين و پدر و مادر به او خشمگين باشند .
3 - آنكه با ستمگرى به يارى او ميرود و خداوند فرمود : « إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ » .
« وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَلا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقائِه » 24 طبرى : يعنى چنان كه به تو قرآن داديم بموسى تورات داديم پس تو از ديدار موسى دو دل مباش كه به شب معراج او را ديده اى يا خواهى ديد .
مجمع : بعضى گفتهاند : يعنى شكّ مدار كه موسى بقيامت تو را مىبيند .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 146
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٤٦