« ضللنا » با كسر لام قرائت عليّ عليه السّلام است و چند نفر .
كشف : قرائت بر خلاف استعمال « صللنا » بصاد بىنقطه است يعنى در خاك گوشت ما متعفّن و گنديده شد .
[ ابو الفتوح : « ضللنا » اى هلكنا و بطلنا هلاك و نابود شديم و خاك گشتيم و ناچيز و ناپديد شديم ، و ابن محيصن « ضللنا » بكسر لام ، و حسن بصرى خواند « صللنا » بصاد غير منقوط از « صلّ اللَّحم و أصلّ » يعنى چون ما در زمين مردار شويم ] .
« يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ » 11 كشف نوشته : اين خطاب بر قدر فهم ارباب رسوم و عادات است كه از غفلت راه بحقايق حقّ نميبرند و لطايف اسرار ازل مىدرنيابند لا جرم شربت ايشان بر قدر حوصله ى ايشان آمد و گر نه از آنجا كه حقيقت است و خطاب با جوانمردان طريقت ملك الموت خاكبيز مملكت است خاك ميبيزد تا تو در خاك چه پرورده اى : ياقوتى ؟ لعلى ؟ پيروزه اى ؟ يا نه كه نفطى ؟ قيرى ؟ سنگريزه اى ؟
كلمه ى طيّبه اى يا كلمه ى خبيثه اى ؟ . او را بر آن وديعت پاك چه دست بود و با وى چه كار دارد كه نه او نهاد تا او بر گيرد « اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها » .
خير نساج بيمار بود ملك الموت خواست كه جان او بر دارد مؤذّن گفت وقت نماز شام كه : اللَّه اكبر اللَّه اكبر . خير گفت : يا ملك الموت باش تا فريضه ى نماز شام بگزاريم كه اين فرمان بر من فوت مىشود و فرمان تو فوت نميشود . چون نماز بگزارد و سر بر سجود نهاد گفت : الهى آن روز كه اين وديعت مينهادى زحمت ملك - الموت در ميان نبود چه باشد كه امروز بىزحمت او بر دارى ؟ !
يا ربّ ار فانى كنى ما را به تيغ دوستى
مر فرشته مرگ را با ما نباشد هيچ كار
هر كه از جام تو روزى شربت شوق تو خورد
چون نماند آن شراب او داند آنرنج خمار
ابو الفتوح نوشته است : اگر گويند : چگونه جمع كنى ميان اين آيات تا مناقض نشود : « اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها » و قوله : « يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ » و قوله : « تَوَفَّتْه رُسُلُنا » و قوله : « وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ » يكجاى ميگويد :