باشد ما بنظم و جهت ارتباط احتياج نداريم چون عمل خود آن حضرت است كه بالاترين ربط است . پس اگر طورى ترجمه شود كه مطالب وابسته بهم شود تا نزديكتر بفهم عموم باشد به جائى ضرر ندارد چنان كه اساتيد گذشته اين كار را كردهاند بلى اگر كسى به طرز ترجمه و مربوط كردن آيات و مطالب اعتراض داشته باشد بايد گفتگو شود تا مطلب روشن شود .
6 - آيت آخر « عِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ - تا آخر » كه پنج مطلب غير قابل درك بشر ياد شده است ، ميگوئيم بشر امروز چنين خيال مىكند كه با وسائل علمى و محاسبات دقيق گوشه اى از اين آينده هاى پوشيده را بتواند با احتمال بسيار ضعيف پيش بينى كند چنان كه ميگويند : از روى حساب تا مدّتى معيّن حرارت ضعيف پيش بينى كند چنان كه ميگويند : از روى حساب تا مدّتى معيّن حرارت خورشيد باقى است كه به آخر آن مدّت سرد مىشود و همان خواهد بود كه در قرآن گفته است « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ » سرد مىشود و از هم ميپاشد و اين تازه آخر عمر عالم ما خواهد بود و آيا با چه فاصله رستاخيز خواهد بود ؟ و نيز دستگاه هاى هوا شناسى كه در موقع با راديو خبر ميدهد و با احتمال حوادث جوّى تا بيست و چهار ساعت آينده را پيش بينى مىكند . و شايد در آيه كه براى قيامت تصريح شده است علم آن نزد خدا است و در فرود آمدن باران گفته شده است : خدا باران فرود ميآورد ، براى همين امكان پيش بينى مختصر بوده است كه تصريح نشده است . خدا ميداند كى باران ميآيد . در جمله ى سوّم « يَعْلَمُ ما فِي الأَرْحامِ » گفته شده است و مثل جمله ى اوّل ظهور در حصر ندارد كه بفهماند خدا ميداند و نه ديگرى ولى هنوز بشر نتوانسته است به اين راز پى ببرد اگرچه امروز چند وسيله براى اين مطلب دارند كه با احتمال بسيار ضعيف پيش بينى مىكنند كه جنين نر است يا ماده و ميگويند سلولهاى نر دو جور است يك جور اگر با سلول ماده تركيب شود فرزند نر مىشود و اگر سلولهاى جور ديگر باشد و با سلول ماده تركيب شود بچه دختر مىشود ، و ميگويند آنهائى كه غذاى فسفر دار بيشتر مصرف ميكنند احتمال پسر شدن فرزندشان بيشتر است و نيز ميگويند : چون سلول ماده
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٣٣