باران كى مىبارد تا تخمى كه كاشتهام سبز شود . زنم باردار است آيا فرزند او دختر است يا پسر . از كار ديروزم خبر دارم بگو فردا چه خواهم كرد ، ميدانم بكجا به دنيا آمدهام تو بگو در چه سرزمينى خواهم مرد ؟ اين آيه در جواب اين پنج پرسش آمد كه اينها را جز خدا نداند .
سخن ما : 1 - حروف اوّل اين سوره را رمز خدا با پيغمبر معنى كرديم براى اينكه زيادى از مفسّرين آنها را رمز ميان خدا و پيغمبر دانستهاند ، و چون وحى قرآن بپيغمبر راز گفتن با پيغمبر است از اين روى آغاز سوره را چنين معنى كرديم كه رمز ميان خدا و پيغمبر جز همين وحى قرآنى چيز ديگر نيست كه از آن بالاتر و بهتر باشد پس رمز راز خدا با پيغمبر فرستادن همين آيات قرآن است .
2 - در آغاز نقل سخن مفسّرين نوشتيم كه كشف الأسرار گفته است : در آيت 23 جمله ى « مَنْ كَفَرَ فَلا يَحْزُنْكَ - تا آخر » نسخ شده است بآيت جهاد ولى ظاهر اين است كه نسخ برداشتن حكم و وظيفه ى عملى است و اين آيه دستور اخلاقى است بلكه سخنى است از مهربانى كه دل پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله آرام باشد اگرچه موظَّف باشد كه با آنها بجنگد بلكه با دستور بجنگ مفاد اين آيه استوارتر است كه آن حضرت دلگير نباشد : چرا كافر شدند تا گرفتار شمشير مسلمانان شوند و بايد هميشه دلش آرام باشد چه اسلام نپذيرند و سر خود بمانند يا در جنگ كشته شوند . پس نسخ اين جمله معنى درستى ندارد .
3 - آيت 10 جمله ى « بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها » چنان كه از امام فخر نقل كرديم شايد اشاره بقواى مرموز طبيعت و خاصيّت جاذبه و دافعه ى اجسام باشد يعنى قدرت بينهايت حقّ است كه اين موجودات بالاى سر شما بنام آسمان را با استوانه هاى طبيعت نگاهداشته كه آن استوانه ها را شما لياقت ديدن نداريد .
4 - آيت 13 « إِذْ قالَ لُقْمانُ - تا آخر » در كتب تفسير و ديگران معرّفى و نقل سخنان خردمندانه از مردى بنام لقمان زياد است . مرحوم دهخدا در لغتنامه چندين شعر بعنوان مثل از ناصر خسرو و ديگران نقل مىكند مثل اينشعر
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 131
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٣١