دسته ى ميانه رو در دين هستند و انكار نميكند آيات ما را مگر هر پيمان شكن غدّار و ناسپاس
33 پس اى مردم از نافرمانى خدا پرهيز كنيد و بترسيد از آن روز كه نه پدر براى فرزندش به كار آيد و چاره جوئى كند و نه فرزند به درد پدر خورد و مشكلش را چاره نمايد و البتّه وعده ى خداوندى حقّ است و درست پس زندگانى اين جهانى گولتان نزند و فريبنده و شيطان بكرم خداوند شما را نفريبد
34 كه همانا آگهى از رستاخيز بپيشگاه خداوند است و او باران فرود ميآورد و ميداند آنچه در بچه دانها نهاده شده است ولى كس نداند كه فردا چه مىكند و چه بدست ميآورد و بچه سرزمينى جان ميدهد و البتّه خدا است كه عليم است و خبير .
سخن مفسّرين : كشف : اين سوره سى و چهار آيه است ، و پانصد و چهل و دو كلمه ، و دو هزار و صد و ده حرف . همگى بمكّه نازل شده است مگر سه آيت 27 ببعد « وَلَوْ أَنَّ ما فِي . . . . أَقْلامٌ - » تا آخر « و حسن بصرى گفته است چون نماز و زكات بمدينه واجب شد اين آيه بمدينه نازل شد » الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ « تا آخر و بقيّه بمكّه فرود آمده است . و هيچ آيه از اين سوره نسخ نشده است مگر اين جمله » مَنْ كَفَرَ فَلا يَحْزُنْكَ كُفْرُه « كه بآيات حكم جنگ نسخ شده است . و معنى كتاب الحكيم محكم و جلوگير شده از فساد است و بعضى گفتهاند :
يعنى داراى حكمت و پند است .
« الْكِتابِ الْحَكِيمِ » 2 فخر : يعنى كتاب داراى حكمت مثل « عِيشَةٍ راضِيَةٍ » يعنى ذات رضا .
« هُدىً وَرَحْمَةً » 3 كشف : عموم قاريها « و رحمة » با نصب و صداى بالا خواندهاند و از كلمه ى « هدى » جدا كردهاند و حال دانستهاند يعنى راه هدايت است در صورتى كه براى نكوكاران رحمت است و حمزه با صداى جلو خوانده است كه عطف بر هدى باشد يعنى اين كتاب هدايت است و رحمت و هدى در قرآن بهجده معنى به كار رفته است كه نتيجه ى همه دو معنى است : 1 - دعوت كه كار انبياء گفته شده است : مثل وصف پيغمبر « لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » و هم براى امامها
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 120
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٢٠