« كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّه عَلى قُلُوبِ » 59 كشف : يعنى همانند اين كافران كه توصيف كرديم دلهاى مهر شده ى كافران نيز چنين است كه بواسطه ى كفرشان مهر بر دل شدهاند و از حقيقت دين بيخبرند مانند اين كافران توصيف شده .
فخر : يعنى آنها كه اكنون عالم نيستند ، خداوند جلوتر دلهاشان را مهر كرده است .
« وَلا يَسْتَخِفَّنَّكَ - تا آخر » 60 كشف : يعنى مردم بىايمان تو را وادار به نادانى و پيروى از گمراهى خود نكنند . بعضى گفتهاند : يعنى رأى و حلم تو را سبك نشمارند . و بعضى گفتهاند : يعنى از خشم بر كافران تو را شتابزدگى و سبكى نشمارند . و بعضى گفتهاند : يعنى از خشم بر كافران تو را شتابزدگى و سبكى گردنگير نشود كه بر خلاف فرمان خدا رفتار كنى .
سخن و استفاده ى ما : 1 - از دو آيت 52 و 53 « فَإِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى - تا - فَهُمْ مُسْلِمُونَ » شايد بتوانيم چنين استفاده كنيم كه آن روز به اين آيات پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله را دلدارى دادند كه در برابر مردم مادّى كه از باران خوشدلند و از باد گرم كه زراعت شان را زرد و خشك مىكند كافر ميشوند آن حضرت آزرده - خاطر نشود امروز هم آنها كه در پى رهبرى و تربيت هستند دلسرد از كار خود نشوند اگر ببينند مردم كوتاه نظر با يك خوش آمد و يا كومك مادّى از هر شرافت و آدمگرى دست برمى دارند و سر بفرمان ارباب زر و زور ميگذارند و يا اگر آرزوئى داشتند و به آن نرسيدند راه كج پيش ميگيرند و همه ى حقايق را منكر مىشوند چون راهنمائى و تربيت آمادگى لازم دارد و چنين مردمى آماده ى فراگيرى نيستند و در حكم كر و كور هستند پس آنكه مربّى است و نظرى عالى تر دارد بايد منتظر فرصت و پيدا شدن شرائط كار و افراد شايسته باشد .
2 - آيت 58 و 60 « وَلَقَدْ ضَرَبْنا لِلنَّاسِ - تا آخر » معرّفى خاصيّت روانى آدمى است كه پاره اى از مردم با اينكه در محيط علم و تمدّن زندگى ميكنند و به انديشه ى خود با عقل و كتاب سر و كار داشتهاند هرگز سخنى بر خلاف آنچه خود آن را درست دانستهاند نميپذيرند و با همه ى اصول طبيعت و عرف اجتماع
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 112
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١١٢