دست از مس وجود چو مردان ره بشوى
تا كيمياى عشق بيابى و زر شوى
خواب و خورت ز مرتبهء عشق دور كرد
آندم رسى بدوست كه بيخواب و خور شوى
بنياد هستى تو ، چو زير و زبر شود
در دل مدار هيچ كه زير و زبر شوى
« وَمَنْ تابَ - الى قوله - يَتُوبُ إِلَى اللَّه مَتاباً » 71 مجمع : علىّ بن عيسى گفته است : جمله ى پيش كه گفته شده « مَنْ تابَ وَعَمِلَ » بمعنى بازگشت از گناه است و اين جمله بمعنى مراجعت به خداوند براى تحصيل ثواب پس تكرار نيست .
« وَالَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ » 72 طبرى : ابن زيد گفته است : مقصود مهاجرين هستند و الزّور كار كافران است كه خدايان خود را تعظيم ميكردند ، مجاهد گفته است : « الزّور » يعنى غنا و آواز موسيقى ابن جريج گفته است : يعنى سخن دروغ و چون اصل معنى « زور » خوب نماياندن چيزى است و ستودن چيزى به غير آنچه هست . تا آنكه بيند يا شنود غير آن بداند كه هست . و شرك در اين دسته است كه حقّ مينمايد ولى باطل است و آهنگ موسيقى نيز همين طور است كه براى شنونده خوب نمايش داده مىشود و گمان مىكند چيزى است خوب ، و هم دروغ كه نادرست را درست مينمايد . پس همه ى اينها از دسته ى زور است و به همه ى اين معانى صدق مىكند .
مجمع : يعنى در مجالس باطل حاضر نميشوند كه شرك به خدا باشد و هم ديگر كارهاى بيهوده مثل مجالس رقص و فحش ، و بعضى گفتهاند : مقصود عيد و جشن اهل ذمّه است كه غير مسلمين باشند .
صافى : از امام صادق عليه السّلام نقل شده است : يعنى در مجالس غنا و آواز حاضر نميشوند .
« وَإِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراماً » 72 طبرى : بعضى گفتهاند : مقصود از لغو سخنان زشت كافران است كه بمؤمنين ميگفتند و آزارشان ميكردند . و معنى اين است : اگر گرفتار بيهوده سرائيهاى مشركين شوند با بزرگوارى در ميگذرند . و