گوشت با نمك با آنكه توانائى چيز بهتر دارد ، پرسيدند ميانه روى كدام است فرمود :
نان و نمك و شير و سركه و روغن كه بنوبت خورده شود . و نيز از آن حضرت روايت است كه اين آيه را خواند و يك مشت ريگ برداشت و همه را نگاه داشت و فرمود : اين است اقتار كه در آيه گفته شده است ، دوباره مشتى گرفت و همه را ريخت و فرمود اين است اسراف سوّم بار مشتى گرفت و قسمتى ريخت و بخشى را نگاه داشت و فرمود اين است معنى قوام در جمله ى آخر « ابو الفتوح ذلك قواما » .
« ابو الفتوح ذلك قواما » 67 مجمع : معنى قوام در زندگى آن است كه تو را بينياز نگاهدارد . و بعضى گفتهاند : قوام بفتح عدل و استقامت است و بكسر وسيله ى بجاى ماندن و سر پاى خود ايستادن هر چيزى است .
« وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّه إِلَّا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ » 68 طبرى : يعنى آن را كه خدا كشتنش را حرام كرده است نميكشند مگر بحقّ و عدالت كه مسلمان باشد و كافر شده باشد و جفتى داشته باشد و بزه كند و يا كسى را كشته باشد ، و نيز زنا نمى - كند يعنى با زنى كه جفت او نيست بطريق مرسوم جفت نميشود .
مجمع : مقصود از كلمه ى « بالحقّ » كه جايز است ، كشتن كسى است كه با مسلمين در جنگ باشد كه كافر حربى گويند يا در برابر جنايت يا براى ارتداد كه مسلمان باشد و كافر شود و بزهكارى جفت دار و آشوب و فتنه بر پا كردن كه سر راه بگيرد و به روى مردم اسلحه بكشد و مقصود از زنا بزه است با زن در فرج ، و اين جمله ها مى - فهماند بدترين گناهان بعد از شرك آدمكشى و بزهكارى است .
« إِلَّا مَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّه سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ » 70 طبرى : يعنى آنها كه توبه كردند و نيكوكار شدند خدا عوضشان مىكند در اسلام به كارهاى خوب مسلمانى ، و بعضى گفتهاند يعنى چون مسلمانان نكوكار شدند در عالم ديگر بديهاشان به خوبى عوض مىشود و اين معنى از عقل بدور است .
مجمع : در كلمات يضاعف و يخلد و يبدّل اختلاف قرائت است .
حسينى : يعنى نافرمانى گذشته را بتوبه نابود مىكند و فرمانبريهاى بعد را
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 397
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٩٧