بآنگونه مردم اجازه داده شده كه از آن غذا كه در آنجا است بخورند ولى اكنون آن روش ديگر نيست و خانه ها در دارد چون از خانه بيرون ميروند آن را قفل ميكنند 5 - قيس بن مسلم نقل كرده است از مقسم كه مردم دورى ميكردند با اين سه دسته غذا بخورند به اين آيه فهمانده شد كه باكى نيست بر شما تنها غذا بخوريد يا با آنها .
مجمع : جبّائى گفته است : اين آيه منسوخ است به اين آيه « لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلى طَعامٍ غَيْرَ ناظِرِينَ إِناه » و بفرموده ى پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم « لا يحلّ مال امرء مسلم الَّا بطيب نفسه » . و از امام هادى ما عليهم السّلام روايت است كه روا است از خانه هاى اين نامبردگان چيزى بخورند اگرچه اجازه نگرفته باشند ولى بايد به اندازه ى نيازشان باشد و زيادروى نكنند .
« أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ » 61 مجمع : مقصود از « بيوتكم » خانه ى همسر است كه مثل خانه ى خود شخص است يعنى جايز است كه از خانه ى همسر خود چيزى بخورند ، و بعضى گفتهاند : مقصود خانه ى فرزند است كه سرمايه و كار فرزند مثل سرمايه و كار پدر است و بجاى آن شمرده مىشود چون پيغمبر ( ص ) به كسى فرمود :
« انت و مالك لا بيك » يعنى تو با سرمايه ات مال پدرت هستى و به همين مناسبت همه خويشان نزديك در آيه نام برده شدهاند بجز فرزند .
« مَلَكْتُمْ مَفاتِحَه » 61 فخر : « مفتاحه » به صورت مفرد نيز خوانده شده است و چند معنى شده است : 1 - ابن عبّاس گفته است مقصود آن كسى است كه اختيار دار آب و زمين و حيوان از طرف ديگرى است ميتواند از ميوه يا شير آنها بخورد و اين جمله كنايه است از تصرّف داشتن و نگهبان بودن ، 2 - ضحّاك گفته است :
مقصود مردم گرفتار است كه صاحبان اموال بجنگ مىرفتند و اين بيچارگان را به نگهبانى اموال خود ميگماشتند به اين جمله اجازه داده شده است كه آنها مى - توانند از آن بخورند ، 3 - مقصود از اين جمله كه كليد آن را داشته باشيد خانه ى زر خريدان است كه در حكم خانه ى خود شخص است و ميتواند از خانه ى آنها چيزى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 353
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٥٣