خداوند از فضل خود و خزانه ى پر و فراوان خود آنها را بينياز خواهد كرد .
[ « وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ » 33 أبو الفتوح : آنان كه طلب مكاتبه كنند از بردگان شما پس شما با آنها موافقت كنيد معنى مكاتبه آنست كه غلام يا كنيز از صاحب خويش بخواهد كه مبلغى نقد يا به اقساط بدهد و آزاد شود ، آيه فرمان ميدهد كه با آنها مساعدت كنيد و ايشانرا اجابت ، و پاره اى گويند اين كار واجب است و بعضى گويند مستحبّ ] .
« وَلا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ » 33 طبرى : عبد اللَّه ابىّ كنيز خود را وادار ميكرد كه با مردان همبستر شود و مالى بگيرد و به او بدهد ، آن كنيز شكايت از اين كار كرد آيه براى او نازل شد .
« إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً » مجمع : نقل شده است كه عبد اللَّه بن ابىّ شش كنيز داشت كه وادارشان ميكرد از بدكارى براى او كسب كنند ، چون آيت حرمت زنا نازل شد آنها به پيغمبر ( ص ) شكايت كردند اين آيه نازل شد ، و معنى اين جمله ها چنين است كه اگر كنيزان شما بخواهند خوددار از بدكارى باشند شما آنها را وادار به آن نكنيد و اين شرط براى آن است كه اگر آنها خوددار نباشند اكراه و وادارى او معنى ندارد چه خود آنكار را ميكنند ، پس اگر آنها نخواهند شما مجبورشان نكنيد .
« وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّه مِنْ بَعْدِ إِكْراهِهِنَّ غَفُورٌ » طبرى : از سعيد بن جبير نقل است كه او چنين قرائت ميكرد « بعد اكراههنّ لهنّ غفور » و معنى اين است آنكه زنها را اكراه و وادار بزشتى مىكند خداوند پس از عمل اجبارى آن زنها را مى - آمرزد .
مجمع : از ابن عبّاس و سعيد جبير نقل است و هم از امام صادق عليه السّلام كه چنين ميخواندهاند « لهنّ غفور » .
فخر : اين جمله را دو معنى كردهاند : 1 - خداوند آن زنها را كه مجبور شدهاند ميآمرزد ، 2 - آنها را كه وادار ميكنند ميآمرزد اگر توبه كنند .
« وَلَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَمَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا » 34 فخر : كلمه ى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 329
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٢٩