خوشبين نيستيد كه اگر با مادرتان و پسرتان تنها باشيد چگونه هستيد ؟ پس با آنها هم خوشبين باشيد كه دو مرد و زن و پسر و مادر بودند ، و بعضى گفتهاند :
همسر ابو ايّوب انصارى به او گفت : اين چه سخن است كه براى عايشه ميگويند ؟ او گفت : اين دروغ است ، تو هرگز چنين كارى ميكنى ؟ گفت : نه به خدا ، ابو ايّوب گفت به خدا سوگند كه عايشه از تو بهتر است سبحان اللَّه اين سخن تهمتى است بزرگ ، اين آيه پس از اين گفتگو نازل شد و مقصود اين است كه آن دسته مرد و زن كه بچنين سخنان گوش ميدهند و نقل ميكنند چرا مثل ابو ايّوب و زنش فكر نمىكنند و خوشبين نيستند و آن جور حرف نميزنند ؟
« قالُوا هذا إِفْكٌ مُبِينٌ » 12 طبرى : بصرى گفته است : يعنى بايستى ميگفتند اين گونه سخن سزاوار در بارهء كسى نيست مگر براى آن كس كه چهار نفر بر كارش شهادت دهند و حدّ و تنبيه شرعى بر او اجرا شده باشد .
« لَمَسَّكُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيه عَذابٌ عَظِيمٌ » 11 كشف : ابن عبّاس گفته است : يعنى براى اين گفتگو بر شما آزارى بزرگ در قيامت ميرسيد كه هرگز آسايش از آن نباشد چون آزار در دنيا بآيت جلو گفته شده است « تَوَلَّى كِبْرَه مِنْهُمْ لَه عَذابٌ عَظِيمٌ » و آنها را تنبيه كردند زيرا بگفته ى عمره از عايشه كه چون اين آيه نازل شد پيغمبر اين چهار نفر را حدّ زد : عبد اللَّه بن ابىّ ، حسّان بن ثابت ، مسطح بن اثاثه و حمنة - بنت جحش .
« إِذْ تَلَقَّوْنَه بِأَلْسِنَتِكُمْ » 15 أبو الفتوح : ابىّ بن كعب « تتلقّون » با دو تاء قرائت كرده است و قرائت عايشه « تلقون » با فتح تا و كسر لام از مصدر « ولق » به - معنى دروغ خوانده است ، و محمّد بن سميع « تلقون » بضمّ تاء و قاف از مصدر القاء بمعنى انداختن قرائت كرده است .
مجمع : اين جمله سه معنى شده است : 1 - مجاهد و مقاتل گفتهاند يعنى بعضى شما از بعضى ديگر نقل و روايت ميكنيد ، 2 - بعضى گفتهاند : يعنى آن تهمت را بدون دليل ميپذيريد و به همين مناسبت گفته شده است : به زبان ميگيريد 2 - زجّاج
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 311
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣١١