است كه دورى از بتپرستى و قول زور و انجام مناسك حجّ و اهميّت دادن بقربانى است .
مجمع : يعنى كسى كه آداب و نشانه هاى دين را بزرگ بدارد ، و در معنى شعائر اختلاف است ، 1 - مناسك و آداب حجّ ، 2 - شتر قربانى را اهميّت دادن و چاق و خوب انتخاب كردن ، 3 - دين خدا كه اهميّت بدهند و به آن رفتار كنند .
روح البيان : از اهميّت و تعظيم شعائر اللَّه بود كه پيغمبر ( ص ) صد شتر براى قربانى بمكّه برد كه يكى از آنها شتر نر أبو جهل بود و در بينى او حلقه اى طلا بود ، عمر شتر ماده اى بقربان برد كه سيصد دينار قيمت داشت .
هر كسى از همّت والاى خويش
سود بردارد ، خور كالاى خويش
جنيد گفت : از تعظيم شعائر اللَّه توكّل است و تفويض و تسليم كه اينها علامات و نشانه هاى حقّ و حقيقت است در اسرار و نهانيهاى دوستان زيرا آنكه شعائر خداوندى را بزرگ شمارد و محترم بدارد خداوند او را به اين آداب نيكو ميآرايد .
« فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ » 32 فخر : در اين جمله تقوى وابسته بقلوب شده است براى اينكه شخص منافق ممكن است اظهار تقوى كند ولى چون در دلش تقوى نيست كوشش در انجام آن نميكند ولى آنكه تقوى در دلش جايگير شده است با اخلاص ميكوشد در انجام وظائف كه بهتر انجام دهد .
روح البيان : يعنى چون دل مركز تقوى است و اگر در آنجا تقوى پايدار شد نتيجه اش در ديگر پاره هاى بدن نمودار مىشود .
« لَكُمْ فِيها مَنافِعُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى » 33 مجمع : باختلاف در معنى شعائر معنى اين جمله مختلف شده است : 1 - عطاء گفته است : و از امام باقر عليه السّلام نيز روايت شده است و مذهب شافعى نيز همين است كه معنى جمله اين است : براى شما در شتر كه بقربانى ميبريد استفاده هائى است كه سوارى آنها و شير آنها است تا هنگام معيّن كه آنها را قربانى كنيد 2 - مجاهد و قتاده و ضحّاك گفتهاند :
يعنى براى شما در اين شترها بهره هائى هست از پشم و بچه و شير و سوارى