به حساب آفريدگان ]
48 و [ از راهنمائى آدميزادها اين بود كه ] بموسى و هارون فرقان داديم [ و وسيله جدائى درست از نادرست ] و هم روشنائى و يادآورى براى آنها كه مرد تقوى و پرهيزگارى هستند
49 همانها كه ناديده از خداى خود ميترسند و از قيامت انديشناكند
50 اين قرآن هم يادآورى است و فرخنده تذكّرى كه ما فرو فرستاديم ، آيا شما ميتوانيد انكارش كنيد ؟
سخن مفسّرين « خُلِقَ الإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ » 37 طبرى : در مقصود از اين آيه اختلاف است : بعضى گفتهاند : يعنى در ساختمان او شتاب نهاده شده است ، و سدّى گفته است : چون روح به او دميدند و چشمش بميوه هاى بهشت افتاد و روح بشكمش رسيد و اشتها بميوه پيدا كرد هنوز روح به پايش نرسيده خواست از جاى برخيزد كه از ميوه ها استفاده كند نتوانست ، اين است كه گفته شده است « خُلِقَ الإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ » بعضى ديگر گفتهاند : يعنى خلقت انسان با تعجيل شده است . و مجاهد گفته است : روزى كه آفريدگان آفريده شدهاند آخر روز نوبت بآدم رسيد و چون روح به چشم و زبان و سرش رسيد گفت « استعجل بخلقي فقد غربت الشّمس » اى خدا زود باش كه آفتاب غروب كرد .
مجمع : عرب رسم دارد براى مبالغه صفاتى كه در انسان زياد است و به آن اصرار دارد ميگويد : از آن آفريده شده است : مثل « ما خلق الَّا من نوم و ما خلق الَّا من شرّ » براى مردم شرور و پرخواب و اين جمله ى قرآن بروش كلام عرب گفته شده است ، يعنى طورى آفريده شده است كه دلش ميخواهد بهر كارى شتاب كند .
« سَأُرِيكُمْ آياتِي » 37 فخر 1 - به زودى در دنيا هلاك ميشويد و در آخرت گرفتار .
2 - ادلَّه ى توحيد و راستى پيغمبر به زودى بشما نشان داده خواهد شد ، 3 - آثار دوران گذشته را بشام و يمن خواهيد ديد .
[ « لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ كَفَرُوا - » تا آخر « اگر بدانند كافران آنهنگام را كه از احاطهء آتش در پيرامون خود جلوگيرى نتوانند كرد آنوقت راستى وعده ها را خواهند دانست .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 158
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٥٨