و هنر اهل ذكر آن علم و عالم به آن شمرده مىشود .
2 - آيت 18 « بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ » يعنى چون انديشه و سخن شما باطل است كه جنبشهاى آفرينش را بحركات غريزى موجودات تشبيه كنيد و زن و فرزند و سرگرمى و بازى بپنداريد پس هميشه حقّ ثابت است و جلوگير بيهوده و باطل كه هرگز نشود چنين اباطيل در برابر حقّ نمودار شود .
3 - مسئله رتق و فتق آسمان و زمين و پيدايش حيات از آب امروز در علم طبيعى كتابهاى مفصّل دارد كه بمدارس درس ميدهند و در حدود فكر و كار ما نيست .
4 - آيت 35 « وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً » امام فخر گفته است : با اينكه اعمال مردم بپيشگاه قدرت حقّ از دير زمان معلوم بوده است چنين جمله اى براى اين گفته شده است كه به صورت اختبار و آزمايش نمودار مىشود ، و در كشّاف است كه كلمه ى « فتنة » تأكيد جمله ى « بلونا » است . ولى ممكن است ما بگوئيم اين آيه تا آخر بما ميفهماند يادآورى و وادارى آدمى را در كارهاى زندگى باستوارى و پايدارى تا آخر عمر ، چون همه ى جنبشهاى آفرينش وابسته بقدرت بينهايت است و به صيغه ى متكلَّم گفته شده است يعنى همه ى خوبى و بدى بقدرت ما و از سوى ما هست و شما كه در زندگى به خوبى يعنى آنچه ميپسنديد و بدى يعنى آنچه نمىپسنديد پيوسته رو برو و گرفتار هستيد نه نشانه ى خوبى و نه نشانه ى بدى شما است بلكه عالم حيات مادّه و تزاحم است و شما در اين گيرودار خوب و بد زندگى راه آن را بيابيد و ورزيده شويد و استقامت كنيد كه تا « إِلَيْنا تُرْجَعُونَ » يعنى هنگام مرگ ، زندگى شما وابسته ى بخير و شرّ و فتنه است و هر كارى چه پسند يا ناپسند باشد وسيله ى تجربه و آزمايش بعدى است و سعدى كه فرموده است :
مرد خردمند هنرپيشه را
عمر دو بايست در اين روزگار
تا ز يكى تجربه آموختن
با دگرى تجربه بردن به كار
مقصودش همين است كه كار امروز ، اندوختن تجربه است براى كار فردا و