اين باشد : « گرچه خوبى بسوى زشت بخوارى منگر » .
« لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناه مِنْ لَدُنَّا » 17 تبيان : حسن بصرى و مجاهد گفتهاند : لهو يعنى زن و همسر مرد ، و اين جمله براى جلوگيرى از افكار پليدى است كه ملائكه را دختر خدا و مسيح را پسر او دانستهاند . و از حسن بصرى نقل شده است كه لهو يعنى فرزند . و « لدنّا » يعنى موجودات آسمانى . و زجّاج گفته است : يعنى آنچه بيافرينيم .
« إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ » 17 تبيان : اين جمله دو معنى شده است : 1 - معنى « ان » نفى است يعنى از ما نيست چنين كارى ، 2 - بمعنى شرط است يعنى اگر چنين كارى ميكرديم از آن دسته ميگرفتيم كه در نزد ما هستند ولى چنين كارى نميشود .
مجمع : يعنى اگر زن و فرزند ميبايست انتخاب كنيم از آنها كه نزد ما و به آسمان هستند انتخاب ميكرديم نه از آنها كه نزد شما هستند چون كه اختيار كردن زن و فرزند با خود شخص مىباشد نه با ديگران و اگر چنين كار ميكرديم جورى نبود كه شما باخبر شويد .
« بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُه » 18 ابو الفتوح : نوشته است :
حقّ را بر باطل زنيم تا مغز از او بردارد ، و اين بر سبيل تشبيه گفت : يعنى حجّت ما شبهت مبطلان را چنان قاهر و غالب باشد كه اگر مجسّم شود بر مغز او آيد و دماغ و دمار از او برآرد .
مجمع : تأويل آيه اين است كه خداوند حقّ را با دليل نمودار مىكند و باطل را نابود مىكند پس چگونه خود بباطل و بازى اقدام مىكند ؟ .
[ « لا يَسْتَحْسِرُونَ » 19 أبو الفتوح : قتادة گفت : معنى آنست كه خسته نشوند ابن زيد گفت : ملال نيايد ايشانرا ، كعب گفت : سهل آيد برايشان چنان كه چشم زدن بر ما .
« يَفْتُرُونَ » سستى نباشد ايشان را و كوتاهى ننمايند .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 148
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٤٨