« أوَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ ما فِي الصُّحُفِ الأُولى » 133 مجمع : « يأتهم » با ياء و تاء هر دو قرائت شده است .
فخر : سه معنى در اين آيه متصوّر است : 1 - در جواب آنها كه مانند گذشتگان علامت و نشانه بر راستى سخن پيغمبر خواستهاند ، گفته شده است :
كه مگر در قرآن همان اخبار گذشتگان گفته نشده است ، پس چون اين كتاب با آن صحف گذشته مطابق است از پيغمبرى كه درس نخوانده است معجزه است پس همين قرآن نشانه ى راستى است ، 2 - يكى از آنچه در صحف و كتب گذشته بوده است بشارت بآمدن پيغمبر است و چون گفته ى آن كتب و وعده ى آنها آمدن پيغمبر است كه آشكارا آمده است پس چه انتظارى دارند ؟ 3 - طبرى و قفّال گفته - اند : يعنى مگر در كتب گذشتگان نديدهاند كه آنها مطالبه ى نشانه كردند و نشانه رسيد و نپذيرفتند و نابودشان كرديم ، پس اينها چگونه آيه و نشانه ميخواهند كه بسرنوشت آنها گرفتار شوند ؟ .
سخن ما در اين آيات : 1 - آيت 83 « وَما أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ » و دنباله ى آن با آنچه در تورات نقل شده است تفاوت دارد ، و شايد مقصود از اين آيات و نقل آن سرگذشت به اين صورت براى فهماندن بيهود آن روز است كه دين شما و اخبار و حوادث آن كه از چندين قرن آن را به ارث بردهايد و ميگوئيد از همان دوران ، نوشتهاند و بيادگار گذاشتهاند ، اكنون بينديشيد و تصديق كنيد كه مطلب درست اين است كه ما ميگوئيم نه آنچه شما وسيله ى اغفال قرار دادهايد و به اسم تورات موسى بمردم مينمائيد ، و نيز در تورات قضيّه ى گوساله ساختن از طلا را بهارون نسبت ميدهد ، در سفر خروج باب سى و دوّم مينويسد : چون ديد موسى بموقع معيّن از كوه پائين نيامد از هارون خواستند كه براىشان خدائى بسازد كه در جلو چشمشان راه برود . هارون از گوشواره هاشان گوساله ساخت ، تا آخر .
اين است كه ميتوان احتمال داد نقل اين مطالب از اوّل تا به آخر براى پرده بردارى از مجعولات و يا خطاهاى يهود آن روز است كه آنچه ميان شما مشهور
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٣٧