در دين و انشعاب در مذهب ، اگر ايشان توبه كردند و از گمراهى باز آمدند و مؤمن شدند ، حسنه و عمل نيك كردند ده برابر پاداش دارند .
مجمع : در مقصود از ده برابر شدن مزد حسنه اختلاف است : 1 - بعضى گفتهاند : مزد يكى و نه تاى ديگر فضيلت است و برترى و خوشى ، مثل اين آيه « وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِه » كه بيشتر از مزد فضل خداوند است ، و معنى اين جمله اين است كه خوشى و لذت مزد كار خوب ده برابر است ، نه مقدار آن ده برابر است .
2 - ممكن است مزد ده برابر باشد ولى آنچه ارزش اصلى كار نيك است احترام و شرف و منزلت هم دارد و نه برابر ديگر فقطَّ مزد ساده است و اين گونه مزايا ندارد .
3 - بعضى گفتهاند همه ى آنها مزد عمل نيك است و مساوى است ، 4 - جبّائى گفته است : در اين آيه و ديگر آيات مثل « فَيُضاعِفَه لَه أَضْعافاً كَثِيرَةً » مقصود آن است كه مزد از جانب خدا قابل توصيف شما نيست ، و هر چه واحدى در نظر شما متصوّر است در عالم خداوندى چندين برابر است ، 5 - ديگرى گفته است : يعنى مزد كار نيك ده برابر استحقاق است و جز خداوند كسى از اندازه ى استحقاق اطَّلاع ندارد ، و مقصود مقدار عدد معيّن نيست ، مثل اينكه كسى بكارگرى بگويد : هر چه كار بكنى مزد ميگيرى ، يعنى آنچه ارزش كار تو باشد ، و از أبو ذر غفّارى نقل شده است كه پيغمبر ص فرمود : مزد كار خوب ده است و يا بيشتر و سزاى بدى يك است و يا گذشت و بخشش ، پس واى بر آن كه يك او از دهش زياده باشد .
كشف نوشته : حسنات عابدان ديگر است و حسنات عارفان ديگر ، عابدان در مقام خدمتاند و عارفان بر بساط شهود در مقام قربت و انس مشاهداتاند ، حسنات هر كس بر اندازه ى روش او ، حسنات زاهدان همّتى است همه از دنيا ، حسنات مريدان مرادى همه از عقبى حسنات صديقان اشتياقى است ، و ديدار مولى .
خلاصه و نوشته ى تأويلات كاشانى : چون كار نيك عمل قلب است كه جايگاه خداوند است و كار بد عمل نفس است كه خانه ى شيطان است ، و چون مقام و مرتبه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 89
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٨٩