جنگ تبوك كرد به جدّ بن قيس فرمود : تو چه خواهى كرد ؟ عرض كرد : من چند زن و همسر دارم و مىترسم اگر با شما به آنجا بروم و زنهاى بنى الأصغر روميها را ببينم دلباخته شوم . آيت اوّل براى او نازل شد .
اسباب النزول سيوطى : جابر بن عبد اللَّه گفت : آن مردم منافق كه از جنگ كناره كردند و در مدينه ماندند دروغها نشر مىدادند كه پيغمبر و اصحابش چنين و چنان گرفتار شدند . و چون خبر سلامتى آن حضرت به آنها رسيد ناراحت شدند .
آيت « إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ » براى معرّفى آنها نازل شد . ابن عبّاس گفته است : جدّ - ابن قيس به پيغمبر گفت : من با شما همراه نمىشوم ولى كمك مالى ميكنم . آيت « أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ » براى جواب اين سخن نازل شد .
ترجمه :
49 اى محمّد دسته اى از بد دلان به تو گويند : دستورى ده [ كه بمانيم و به جنگ نرويم ] و ما را گرفتار [ دشواريهاى سفر جنگ ] مكن . خبردار باشند .
كه هم اكنون افتاده در گرفتاريند [ چه به دل كافرند ] و دوزخ فراگير كافران است
50 اگر خوشى به تو رسد آنان را بد آيد و اگر آسيبى رسد گويند : چه خوب شد پيش - بينى كار خود كرديم و پشت به شما كنند و شادمان بروند . به آنها بگو :
51 هرگز آسيبى به ما نرسد مگر خدا به سرنوشت ما كرده است و كار ما با او است و بايد مؤمنان را دل - بستگى به او باشد و بس .
52 بگو : مگر شما مىتوانيد براى ما چشم به راه باشيد به جز يكى از دو پيش آمد خوب [ كه به دست دشمن كشته شويم و به خوشبختى هميشگى خود برسيم و يا چيره گرديم و اسلام تقويت كنيم ] و ما براى شما چشم به راهيم كه خدا شما را به آزارى ز سوى خود گرفتار كند [ كه كافر بمانيد و به دوزخ رويد ] و يا به دست ما كشته شويد . پس بمانيد كه ما نيز با شما روز شماريم . [ گويند به جنگ نمىرويم ولى كمك مى - كنيم ]
53 بگو : چه نحو است خود چيزى بدهيد و يا نه پسنديد و بدهيد به هيچ روى پذيرفته از شما نباشد كه مردمى بدكار باشيد
54 و جلوگيرى ز پذيرش هزينه ها - شان نباشد جز كه خدا و پيغامبر او باور ندارند و اگر نماز بخوانند تنبلى است [ كه به جماعت روند وز آن آزار برند ] و آنچه بخشند به ناپسندى دهند
55 پس سرمايه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 408
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٠٨