كه شنيدم دختر ذى يزن با شوهر خود ميگفت « تعال افاتحك » يعنى بيا با تو محاكمه كنم . زجّاج گفته است ممكن است معنى چنين باشد : كار ما را نمودار كن تا گشايشى باشد و پرده برداشته شود ، و مقصود شعيب اين خواهد بود كه خداوند عذابى بفرستد تا حقّ از ناحقّ جدا شود .
استفاده و سخن ما همان ترجمه است و نقل از ديگران ، ولى در آيت اوّل دو كلمه ى « بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ » مفسّرين بمعنى معجزه گفتهاند و ما جورى ترجمه كرديم كه بخصوص معجزه نباشد چون بيّنه دليل و دستاويز و راه نمودار است و شايد مقصود از اين دو كلمه خود شعيب و سخنان او باشد كه براى آنها راه نمودار بسوى حقّ بوده است و دستاويز خوبى بوده است كه پيروى او كنند و خوشبخت شوند .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 90 تا 93 ]
وَ قالَ الْمَلأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِه لَئِنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْباً إِنَّكُمْ إِذاً لَخاسِرُونَ ( 90 ) فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ ( 91 ) الَّذِينَ كَذَّبُوا شُعَيْباً كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا الَّذِينَ كَذَّبُوا شُعَيْباً كانُوا هُمُ الْخاسِرِينَ ( 92 ) فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقالَ يا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسالاتِ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ فَكَيْفَ آسى عَلى قَوْمٍ كافِرِينَ ( 93 )
معنى لغات : الرجّفة - زلزله و زمين لرزه . جاثمين - مفرد آن جاثم بمعنى به زمين چسبيده و بر زمين پخش شده . يغنوا - از مصدر غنى و مغنى بمعنى ازدواج كردن ، در جائى ماندن و منزل گزيدن . اسى - از مصدر اسى بمعنى حزن و اندوه ترجمه :
89 آن بيدينان مردم شعيب كه برترى داشتند گفتند : اگر پيرو شعيب شويد زيان برده شويد ،
90 پس آنان را چنان لرزه گرفت كه به خانه هاى خود بر زمين چسبيده شدند ،
91 چه آن كسان كه شعيب را دروغگو شمردند چه سخت زيان ديده بودند كه گويا در روى زمين زندگى نكرده بودند ، پس شعيب [ كه گرفتارى آنها ديد ]
92 روى ز آنان بگرداند و گفت : اى ياران من پيغامهاى پروردگار خود بشما رساندم و آنچه شايسته بود براىتان نمودم پس چگونه بر مردم
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 196
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٩٦