روح البيان : اينها مردمى بودند كه خطاب « ألَسْتُ بِرَبِّكُمْ » به گوش دل شنيدند و پذيرفتند ، از آنجهت چون كلام پيغمبر و قرآن را شنيدند حقيقت را شناختند و به ياد روز الست و مشاهده ى جمال حقّ از شوق و معرفت گريه كردند . مثنوى گفته است :
خوى بد در ذات تو اصلى نبود
كز بد اصلى نيايد جز جحود
آن بد عاريّتى باشد كه او
آرد اقرار و شود او توبه جو
همچو آدم ذلَّتش عاريه بود
لا جرم اندر زمان توبه نمود
چون كه اصلى بود جرم آن بليس
ره نبودش جانب توبه ى نفيس
رو كه اكنون دست در دولت زدى
درفكندى خود بتخت سرمدى
اهدنا گفتى صراط مستقيم
دست تو بگرفت و بردت تا نعيم
نار بودى نور گشتى اى عزيز
غوره بودى گشتى انگور و مويز
اخترى بودى شدى تو آفتاب
شاد باش اللَّه اعلم بالصّواب
سخن ما : 1 - جمله « ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ تا آخر » ميفهماند علم و تقوى سرمايه ى هدايت است ، كه خوى تسليم و آمادگى براى انسان توليد مىكند و جلوگير از كبر و گردنفرازى مىشود ، تا او را بدرجه ى كمال و سعادت برساند .
2 - جمله ى « نَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنا تا آخر » ميفهماند : همه كس طالب صلاح و سعادت است و جمله ى « ما لَنا لا نُؤْمِنُ » ميفهماند اگر راه آن را به كسى نشان دادند ، چرا جهل و جمود بر خود روا دارد ، و از آرزوى خود بازماند ؟
[ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 87 تا 88 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّه لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّه لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ( 87 ) وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّه حَلالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّه الَّذِي أَنْتُمْ بِه مُؤْمِنُونَ ( 88 )
معنى لغات : طيّبات - جمع طيّب ، پسند و خوش آيند و ملايم با طبع و غير منفور .