شوى بايد مطابق باشد با آنچه خدا بسوى تو فرستاده است « .
« وَلا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ » 51 مجمع : ابن عبّاس گفته است : يعنى بميل آنها رفتار مكن كه مجازات بزهكار را تغيير دهند و بجاى سنگباران چيز ديگر معيّن كنند .
« عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِّ » 51 مجمع : دو معنى كرده است : اوّل - يعنى پيرو آنها مشو كه عدول كنى و برگردى از آنچه حقّ است و براى تو آمده است از جانب خدا ، دوّم - يعنى بپيروى از خواسته هاى آنها منحرف مشو از راه حقّ كه از جانب خدا به تو رسيده است ، و هم او نوشته است : با اينكه پيغمبر معصوم است و مصون از خطا ، اين جمله در خطاب بپيغمبر براى چى است ؟ جواب اين پرسش آن است كه يا اين سخن براى عموم مردم كه در ضمن خطاب بپيغمبر فهمانده شده است ، و يا مقصود اين است كه معلوم است تو با اين دستورها كه از جانب حقّ دارى پيرو آنها نخواهى شد .
« وَلَوْ شاءَ اللَّه لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً » 51 مجمع : حسن بن علىّ مغربى گفته است :
يعنى اگر خدا بخواهد شما را به خود ميگذارد كه بموجب رهبرى عقل رفتار نمائيد و پيرو دين و پيغمبرى نباشيد ، ولى با اينكه عاقبت كار شما را ميداند براى آزمايش پيغمبر ميفرستد و تكليف معيّن مىكند .
« وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ » 52 مجمع : جبّائى گفته است : جهت تكرار اين جمله در دو آيت پى در پى براى آن است كه دو مورد بوده است اول : حكم مجازات بزهكار را خواستند ، دوم مجازات قاتل را تقاضا داشتند ، و همين جهت را مفسّرين گفتند و از امام باقر ( ع ) نيز همين جهت روايت شده است .
تفسير الميزان : جهت تكرار نتايج و مطالب دنباله ى آنها است كه در اوّل فقطَّ گفته شده است حكم كن و پى خواهش آنها مرو و در دوم مطلب مفصّلتر بيان شده است و توضيح شده است كه اعراض و دورى آنها نشانه ى فسق و گمراهى است .
« وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ » 52 ابو الفتوح : مفسّرين گفتهاند : مقصود از فتنه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 293
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٩٣