سخن مفسّرين : « يا أَهْلَ الْكِتابِ » تا « إِلَّا الْحَقَّ » 171 طبرى : يعنى اى مردم مسيحى در دين خود افراط نكنيد و از حقّ نگذريد كه اعتقاد بفرزندى عيسى براى خدا سخن نادرست باشد .
مجمع : از حسن بصرى نقل شده است : روى سخن با يهودى و مسيحى است ، چون يهود مسيح را مولود بزهكارى ميدانستند ، و مسيحيها او را خدا يا پسر خدا يا سوّمين عضو آفرينش ميشناختند .
« إِنَّمَا الْمَسِيحُ » 171 طبرى : عيسى را مسيح گفتهاند چون پاك از گناه بوده است و گفتهاند : چون پليدى و گناه ديگر بنى آدم را نداشته است : و بعضى هم گفتهاند : از كلمه ى مسيحا كه عبرى است نقل به عربى شده است .
ابو الفتوح : بعضى گفتهاند : يعنى از مادر روغن ماليده متولَّد شد .
و گفتهاند : چون ختنه شده متولَّد شد . و عدّه اى گفتهاند : ممسوح الخلقه و ممشوق بوده است ( شايد مقصود اين باشد كه ميان پايش صاف بوده است ) .
« كَلِمَتُه أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ » 171 طبرى : يعنى پيغامى كه خداوند بوسيله ى ملائكه بمريم فرستاد ، چنان كه در آيت ديگر گفته شده است « إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ تا آخر » . ابو الفتوح نوشته است : گفتند مراد به كلمه رسالت است يعنى رسول خداى كه از او گويد . و گفتند : مراد به كلمه آن كلام است كه فرشتگان او را به آن بشارت دادند فى قوله « أَنَّ اللَّه يُبَشِّرُكَ » اى ببشارة منه و قتاده و حسن گفتند : مراد آن است كه به او همچنان راه يابند كه به كلمه .
مجمع : ابو علىّ جبّائى گفته است « أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ » آفريد او را در زهدان مريم .
فخر : يعنى مسيح پيدا شده است بوسيله ى كلمه و امر خدا بىواسطه و تلقيح از نر ، چنان كه در آيت ديگر گفته شده است « إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ » يعنى داستان پيدايش مسيح ، داستان آفرينش آدم است .
« وَرُوحٌ مِنْه » 171 طبرى : بعضى گفتهاند : يعنى نفخه و پف و دميدن
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 184
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٨٤